Từ vết tích chiến tranh đến sắc màu hòa bình tại Bảo tàng Hà Nội

Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội từ ngày 2/3/2026, mở cửa hằng ngày từ 8h30 sáng. Chương trình do Bảo tàng Hà Nội phối hợp cùng Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội và các nghệ sĩ tổ chức, hướng tới cách tiếp cận mới trong việc đưa hiện vật lịch sử bước ra khỏi hình thức trưng bày truyền thống, trở thành chất liệu của nghệ thuật đương đại.

Nổi bật trong không gian trưng bày là sắp đặt “Chiến tranh và Hòa bình” của hai nghệ sĩ Thu Trần và Tây Phong. Những mảnh xác máy bay và vỏ bom từng là dấu tích của chiến tranh được tái cấu trúc thành một tổng thể nghệ thuật đa lớp. Các chi tiết kim loại được treo ở độ cao trung gian, xen kẽ những khối tạo hình từ giấy dó, giấy dứa cùng các dải lụa mềm, tạo nên sự tương phản rõ nét giữa chất liệu khô cứng của chiến tranh và vẻ mong manh của sự sống.

Nghệ sĩ Thu Trần cho biết ý tưởng thực hiện không gian sắp đặt “Chiến tranh và Hòa bình” bắt đầu từ cơ duyên tiếp cận những mảnh xác máy bay và vỏ bom đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội. Đối diện các chứng tích chiến tranh, nghệ sĩ không chỉ nhìn thấy dấu vết của quá khứ mà còn cảm nhận rõ giá trị của hòa bình trong hiện tại, từ đó hình thành mong muốn chuyển hóa các di vật lịch sử thành một trải nghiệm nghệ thuật mang tính đối thoại.

Theo nghệ sĩ, thách thức lớn nhất là tìm cách ứng xử với những hiện vật nặng ký ức: vừa giữ nguyên tính nguyên bản, vừa kiến tạo một cấu trúc thẩm mỹ đủ tinh tế để kết nối quá khứ với đời sống hôm nay. Vì vậy, triển lãm không tái hiện chiến tranh như một ký ức khép kín, mà đặt những tàn tích hủy diệt vào hành trình tái sinh, nơi ký ức trở thành điểm khởi đầu cho suy ngẫm về hòa bình và sự tiếp nối của đời sống đương đại.

Song song với không gian này, “Vũ điệu Xuân” của nghệ sĩ Nguyễn Đức Phương (Phương Giò) tạo điểm nhấn bằng không gian rực rỡ sắc màu và giàu tính chuyển động. Tác phẩm được cấu thành từ hệ thống roi tuồng làm bằng vật liệu tái chế, treo trên giàn tre mộc mạc, hình thành nhịp chuyển mềm mại trong không gian.

Quá trình thực hiện kéo dài từ nghiên cứu chất liệu dân gian, xử lý cấu trúc không gian đến tổ chức nhịp điệu thị giác nhằm tạo nên chuyển động liên hoàn trong trải nghiệm của người xem. Sự kết hợp giữa tre và các dải màu rực rỡ tạo hiệu ứng thị giác sinh động, gợi nhịp điệu mùa xuân và tinh thần tái sinh.

Thông qua tác phẩm, không gian sắp đặt không chỉ tái hiện hình tượng truyền thống mà còn mở ra cách tiếp cận mới với văn hóa dân gian, nơi các biểu tượng anh hùng được làm mới bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, gửi gắm thông điệp về sự tiếp nối văn hóa, năng lượng đổi mới và niềm tin vào tương lai.

Bạn Ngọc Linh (22 tuổi, Bắc Từ Liêm) bày tỏ sự ấn tượng: “Mình thấy hình thức sắp đặt tại không gian trưng bày lần này tạo cảm giác khác biệt so với nhiều bảo tàng trước đây. Hiện vật được đặt trong cấu trúc trải nghiệm mở, cho phép người xem vừa quan sát vừa khám phá câu chuyện lịch sử và nghệ thuật theo dòng chuyển động của không gian”. Cách thể hiện này góp phần làm mới phương thức trưng bày, giúp các giá trị văn hóa truyền thống được tiếp cận rõ ràng và gần gũi hơn với công chúng hiện đại.