Toạ đàm khoa học: Tác động của AI đến truyền thông và an ninh quốc gia; Nâng cao năng lực công bố quốc tế trong nghiên cứu báo chí - truyền thông.

Hội thảo quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trên cả nước, tạo diễn đàn trao đổi học thuật về những vấn đề đang đặt ra trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của AI.

Phát biểu khai mạc tọa đàm thứ nhất với chủ đề “Tác động của trí tuệ nhân tạo đến truyền thông và an ninh quốc gia Việt Nam: Cơ hội và thách thức”, đoàn chủ trì gồm PGS, TS. Nguyễn Thị Trường Giang, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền và PGS, TS. Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu AI trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động truyền thông, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với việc bảo vệ lợi ích quốc gia trên không gian mạng.

Tham gia điều phối, tổ thư ký của tọa đàm gồm TS. Đỗ Thị Thanh Hà, giảng viên Khoa Quan hệ quốc tế và TS. Nguyễn Thị Tuyết Minh, giảng viên Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Trong khuôn khổ tọa đàm, năm tham luận đã tiếp cận chủ đề từ nhiều góc độ khác nhau, từ bảo vệ chủ quyền thông tin, vai trò của báo chí, truyền thông chính trị cho đến những yếu tố văn hóa - xã hội trong hệ sinh thái truyền thông số.

Mở đầu chương trình, TS. Bùi Việt Hương, Phó Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ Quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trình bày tham luận “AI và vấn đề bảo vệ chủ quyền thông tin, an ninh tư tưởng quốc gia trên không gian mạng”. Báo cáo tập trung phân tích những cơ hội mà AI mang lại trong việc nâng cao năng lực quản trị thông tin, đồng thời chỉ ra những nguy cơ như thông tin sai lệch, nội dung giả mạo hay các hình thức thao túng nhận thức trên không gian mạng.

“Điểm khác biệt căn bản của AI so với các làn sóng thông tin sai lệch trước đây nằm ở 5 thuộc tính: Thứ nhất là tốc độ cao, thứ hai là quy mô lớn, thứ ba là chi phí thấp, thứ tư là khả năng cá nhân hoá, và thứ năm là tốc độ mô phỏng cách cục.” TS. Bùi Việt Hương phát biểu.

Theo TS. Bùi Việt Hương, trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, việc hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao nhận thức số và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, báo chí và các nền tảng công nghệ là những giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ chủ quyền thông tin và an ninh tư tưởng quốc gia.

Tiếp nối chương trình, PGS, TS. Đinh Thị Thu Hằng, Viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền trình bày tham luận “Vai trò của báo chí trong kỷ nguyên AI”. Báo cáo nhấn mạnh AI đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong hoạt động báo chí, từ sản xuất nội dung, phân tích dữ liệu đến cá nhân hóa thông tin cho công chúng. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ cũng đặt ra những yêu cầu mới về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xác minh thông tin và vai trò của nhà báo trong việc giữ gìn tính chính xác, khách quan của sản phẩm báo chí.

“Một trong những hệ quả sâu sắc nhất mà AI tác động với truyền thông là sự phân tán không gian công cộng thống nhất - một nền tảng để cho đời sống dân chủ và tạo ra sự đồng thuận xã hội.” PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng phát biểu.

Từ góc độ nghiên cứu truyền thông chính trị, TS. Nguyễn Duy Quỳnh, Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận “Truyền thông chính trị ở Việt Nam: Thực tiễn và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên số”. Báo cáo phân tích sự thay đổi trong phương thức truyền tải thông tin chính trị dưới tác động của công nghệ số, đồng thời chỉ ra những thách thức đối với việc xây dựng niềm tin xã hội, định hướng dư luận và nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách.

Khép lại chuỗi tham luận, TS. Nguyễn Đồng Anh, Quyền Trưởng Khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại, Học viện Ngoại giao trình bày tham luận “Hiểu đúng bối cảnh văn hóa - xã hội - con người trong hệ sinh thái truyền thông số (Một điều kiện nền tảng để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc trước các thách thức an ninh phi truyền thống)”.

Bài tham luận nhấn mạnh rằng bên cạnh yếu tố công nghệ, việc hiểu đúng đặc điểm văn hóa, xã hội và hành vi của công chúng là nền tảng quan trọng để xây dựng các chiến lược truyền thông hiệu quả, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia trong môi trường số ngày càng phức tạp.

“AI đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống, và nó đã tác động đến mọi lĩnh vực trong cuộc sống của chúng ta, đặc biệt là môi trường truyền thông với những tác động vô cùng lớn” TS. Nguyễn Đồng Anh nhấn mạnh.

Các tham luận đã mở ra nhiều hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu về AI, truyền thông và an ninh quốc gia, đồng thời gợi mở những giải pháp nhằm phát huy lợi ích của trí tuệ nhân tạo đi đôi với kiểm soát các rủi ro phát sinh. Những trao đổi tại tọa đàm cũng góp phần thúc đẩy kết nối giữa các nhà nghiên cứu, giảng viên và chuyên gia trong việc xây dựng các định hướng nghiên cứu và chính sách phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số.

Cùng diễn ra trong khuôn khổ hội thảo, tọa đàm thứ hai với chủ đề “Nâng cao năng lực công bố quốc tế trong nghiên cứu báo chí - truyền thông: Từ tư duy đến chiến lược hành động khoa học” tập trung trao đổi về kinh nghiệm, phương pháp và chiến lược nâng cao chất lượng nghiên cứu, hướng tới gia tăng số lượng và chất lượng các công bố quốc tế trong lĩnh vực báo chí - truyền thông. Đây được xem là một trong những định hướng quan trọng nhằm nâng cao vị thế nghiên cứu khoa học của Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng như của ngành báo chí - truyền thông Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.