Foto

Sắp phục miền cao: Vẻ đẹp trang phục H'Mông giữa miền biên viễn

Thanh Hương • 25/12/2025 23:05

Tại thôn Thàng Chư Pến (xã Mường Khương, Lào Cai), nơi mà hầu hết các gia đình đều gìn giữ nghề may truyền thống, nghề làm trang phục không chỉ là sinh kế mà còn là nét văn hóa cha truyền con nối, là một tác phẩm nghệ thuật chứa đựng cả lịch sử, bản sắc và triết lý nhân sinh của tộc người. Từ việc trồng lanh, dệt vải, thêu thùa đến may vá, mỗi công đoạn đều được thực hiện thủ công, thể hiện sự khéo léo và tâm huyết của người phụ nữ Mông.

Những bộ váy, áo của người Mông với hoa văn ghép vải, chỉ màu sặc sỡ, họa tiết đặc trưng không đơn thuần là sản phẩm thủ công. Chúng là cách người Mông kể lại câu chuyện của bản làng, của núi rừng, và của chính họ. Những năm gần đây, cùng với nhu cầu của du khách và người trẻ, trang phục truyền thống cũng dần thay đổi: màu sắc phong phú, kiểu dáng đa dạng hơn, nhưng vẫn giữ lại cốt lõi của bản sắc.

Ảnh 1 — Chiếc kéo lướt đều trên tấm vải lanh, theo đường đã đánh dấu. Chị Dín theo nghề từ nhỏ, bàn tay khéo léo như thầm lặng giữ gìn văn hóa truyền thống.

Ảnh 3 — Bàn tay thoăn thoắt của chị Dín đang tỉ mỉ khâu nối các miếng vải lại với nhau. Toàn bộ quá trình từ cắt, là, may ráp cơ bản đến thêu thùa, hoàn thiện có thể mất trọn một ngày để làm ra một bộ trang phục Mông hoàn chỉnh. “Gia đình tôi đang gấp rút sản xuất để kịp hàng cho mùa Tết sắp tới”, chị Dín chia sẻ. “Phải thức khuya dậy sớm một chút để sản xuất đều đặn”.

Ảnh 4 — Bàn tay đè nhẹ lên tấm vải vừa khâu đồng thời dùng bàn là làm phẳng những nếp gấp. Đây là thao tác quan trọng để đảm bảo bộ trang phục khi mặc lên người giữ được độ phẳng và ôm dáng, nhất là ở cổ và thân áo.

Ảnh 6 — Cuộn chỉ là một công việc nhỏ nhưng không thể thiếu. Những cuộn chỉ màu được chuẩn bị kỹ lưỡng là nguồn nguyên liệu cho các công đoạn thêu thùa phức tạp, mang lại vẻ đẹp lộng lẫy cho trang phục.

Ảnh 7 — Từng đường kim rực rỡ được thêu lên nền vải chàm. Những họa tiết hình học, hoa lá, hoặc mô phỏng núi rừng là đặc trưng văn hóa của người Mông. Chị Dín chia sẻ: “Khách giờ thích váy cách tân nhiều màu hơn, nhưng phần hoa văn vẫn phải đúng kiểu truyền thống của người Mông ở vùng mình”.

Ảnh 8 — Ngoài những đường thêu chỉ màu sắc, người phụ nữ Mông còn khéo léo đính kết thêm các chuỗi hạt nhỏ để tăng độ lộng lẫy và chi tiết cho bộ trang phục. Đây là nét thẩm mỹ đặc trưng, biến trang phục trở thành một tác phẩm điêu khắc bằng vải.

Ảnh 9 — Sau khi hoàn thiện một sản phẩm, người may sẽ ướm thử lần cuối để đảm bảo trang phục vừa vặn, không còn sai sót gì mới giao đi cho khách.

Ảnh 10 — Trong căn nhà đơn sơ, gia đình anh Hảng Tráng Pao luôn cùng nhau làm việc. Anh Pao tâm sự: “Nghề này chủ yếu là của phụ nữ, nhưng tôi vẫn thường phụ vợ những công đoạn như cắt, là hay may ráp cơ bản. Vợ chồng cùng làm, không chỉ nhanh hơn mà còn vui hơn”.

Ảnh 11 — Sau quá trình miệt mài may vá tại nhà, người dân Thàng Chư Pến mang sản phẩm thủ công tinh xảo ra chợ phiên để trao đổi. Đây không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn là dịp để họ khoe những thành quả lao động, giao lưu văn hóa giữa các vùng.

Ảnh 12 — Vẻ đẹp của trang phục dân tộc luôn thu hút du khách bởi sự độc đáo riêng biệt.

Ảnh 13 — Bên cạnh các mẫu truyền thống, những bộ trang phục cách tân với màu sắc tươi sáng hơn, kiểu dáng hiện đại như váy xòe hay áo cánh tân thời được bày bán phổ biến. Sự đổi mới này giúp trang phục Mông dễ dàng hòa nhập hơn vào đời sống hiện đại, đặc biệt là với giới trẻ.

Ảnh 15 — Không chỉ có áo váy, các sản phẩm phụ kiện như túi xách, mũ đội đầu, khăn quàng với họa tiết thổ cẩm đồng bộ cũng được bày bán. Những chi tiết nhỏ này hoàn thiện vẻ ngoài cho người mặc và thể hiện sự khéo léo, mắt thẩm mỹ của người thợ Mông.

Ảnh 16 — Dù cuộc sống đã có nhiều thay đổi, hình ảnh người phụ nữ Mông mặc trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu đi chợ vẫn là một nét đẹp văn hóa không thể thiếu. Trang phục dân tộc không chỉ là lễ phục mà còn là trang phục đời thường, khẳng định bản sắc của họ giữa chốn đông người.

Sắp phục miền cao: Vẻ đẹp trang phục H'Mông giữa miền biên viễn

sắc phục miền biên viễn

H'Mông