Cuộc “đại phẫu” đô thị Thủ đô
Những hàng rào tôn nối dài, tiếng máy móc vang lên trên nhiều tuyến phố đang trở thành hình ảnh quen thuộc tại Hà Nội. Đằng sau diện mạo ngổn ngang của những đại công trường là quá trình tái cấu trúc đô thị trên quy mô lớn, hướng tới một Thủ đô hiện đại và đồng bộ hơn.
Đi qua nhiều tuyến phố Hà Nội thời gian gần đây, không khó để bắt gặp những đoạn đường bị thu hẹp bởi hàng rào tôn, máy móc hoạt động liên tục và vật liệu xây dựng tập kết ven đường. Nhịp sống đô thị vốn đông đúc nay càng thêm phần xáo trộn bởi hoạt động thi công diễn ra trên những tuyến giao thông có mật độ phương tiện cao. Thế nhưng, đằng sau những công trường đang mọc lên khắp thành phố là áp lực hạ tầng tích tụ qua nhiều năm phát triển.
Mỗi năm, Hà Nội đón thêm hàng trăm nghìn cư dân cơ học, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về nhà ở, giao thông, giáo dục và y tế. Trong khi đó, nhiều tuyến phố cũ vẫn phải gánh lưu lượng phương tiện ngày một tăng. Quỹ đất giao thông hạn chế, mật độ xây dựng cao và sự tập trung của nhiều cơ quan, bệnh viện, trường học tại khu vực nội đô khiến hệ thống hạ tầng dần quá tải.
Trước những yêu cầu mới trong quá trình phát triển, quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm mở ra định hướng xây dựng Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, có khả năng kết nối quốc tế, vận hành theo cấu trúc đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm. Hệ thống đường vành đai, các trục hướng tâm, mạng lưới đường sắt đô thị và những cực tăng trưởng mới được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển, tăng cường liên kết giữa các khu vực và từng bước nâng cao năng lực hạ tầng toàn thành phố.
Những thay đổi trong quy hoạch không còn nằm trên bản vẽ mà đang dần hiện hữu giữa lòng Thủ đô. Ở Vạn Kiếp, tiếng đục phá vang lên giữa những dãy nhà san sát. Dọc Nguyễn Trãi, Quang Trung, những hàng rào tôn nối dài, thu hẹp một phần mặt đường vốn đã đông đúc. Cách đó không xa, công trường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục cũng đang hối hả thi công. Mỗi nơi một cảnh tượng, một nhịp độ, nhưng tất cả đều mang đến cảm nhận rõ rệt về một Hà Nội đang thay đổi ngay trong những không gian quen thuộc nhất.
Phía sau những công trường đang mở rộng trên khắp Hà Nội là khối lượng công việc khổng lồ. Theo lãnh đạo UBND thành phố, hiện có 1.428 dự án đang triển khai giải phóng mặt bằng và thi công. Nhiều công trình từng vướng mắc, chậm tiến độ trong thời gian dài nay được tập trung tháo gỡ để tiếp tục thực hiện. Mỗi dự án đều có những trở ngại riêng, đòi hỏi các đơn vị liên quan phải phối hợp chặt chẽ, xử lý kịp thời những khó khăn phát sinh và kiểm soát tiến độ thi công theo kế hoạch.
Những công trường vẫn ngày ngày mở rộng, song nhịp sống tại các khu vực lân cận cũng đang chịu nhiều xáo trộn. Sau những tấm rào tôn, nhiều cửa hàng phải thu hẹp lối vào. Trên những đoạn đường bụi bặm, các phương tiện chật vật di chuyển giữa dòng xe đông đúc, trong khi tiếng máy móc vẫn vang lên giữa khu dân cư. Tình trạng thi công kéo dài khiến hoạt động kinh doanh, sinh hoạt và đi lại của người dân ít nhiều bị ảnh hưởng.
Ông Phan Đức Ân, một người dân sinh sống gần khu vực thi công đường Vành đai 2.5 trên phố Vũ Tông Phan, chia sẻ: “Nói thật là từ ngày có công trường tới giờ, sinh hoạt của gia đình tôi cũng bất tiện hơn nhiều. Đường đi thì chật với bụi bặm, có hôm muốn ra khỏi nhà cũng phải chờ xe cộ bớt đông mới đi được”. Dù còn những phiền toái trước mắt, ông Ân vẫn mong công trình sớm hoàn thành để đường sá rộng rãi, việc đi lại của người dân thuận tiện hơn.
Rồi những hàng rào tôn sẽ được tháo dỡ, những tuyến đường sẽ dần hiện ra với diện mạo mới. Nhưng hiệu quả của cuộc “đại phẫu” đô thị không chỉ nằm ở những công trình hoàn thành hay quy mô hạ tầng được mở rộng, mà còn thể hiện qua sự thay đổi trong cách thành phố vận hành và chất lượng sống của người dân. Giữa những công trường vẫn đang hoạt động, kỳ vọng về một Hà Nội thông thoáng, đồng bộ và đáng sống hơn cũng được gửi gắm vào từng công trình đang thành hình, nơi những chuyển biến về hạ tầng cần song hành với lợi ích thiết thực của cộng đồng dân cư.