Những dòng sông ô nhiễm hoà vào cuộc sống của người dân

Giữa những khu dân cư đông đúc của Thủ đô, sông Sét, sông Lừ, sông Nhuệ và sông Tô Lịch vẫn đang phải gánh chịu áp lực từ nước và rác thải. Dù nhiều biện pháp cải tạo đã được triển khai nhưng tình trạng ô nhiễm tại không ít đoạn sông vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Tại sông Sét, đoạn chảy qua phường Tương Mai, mặt nước có màu xanh lá đậm, dòng chảy chậm. Dọc hai bên bờ, một số đường ống từ khu dân cư hướng ra lòng sông. Nước từ các cửa ống xả trực tiếp xuống lòng sông khiến những ngày trời oi nóng, mùi khó chịu vẫn xuất hiện tại khu vực ven bờ. Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm, trở thành vấn đề môi trường tại khu vực đông dân cư.

Không chỉ riêng sông Sét, tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại sông Lừ, một tuyến sông chảy qua nhiều khu dân cư ở phía Nam Hà Nội. Trong nhiều năm, dòng sông phải tiếp nhận lượng lớn nước thải, khiến nước bị ô nhiễm nặng và phát sinh mùi khó chịu. Dòng nước ô nhiễm gây ảnh hưởng đến môi trường sống xung quanh.

Với sông Nhuệ, đoạn chạy dọc đường Thanh Bình, phường Hà Đông, vấn đề không chỉ nằm ở chất lượng nguồn nước mà còn ở tình trạng không gian hai bên bờ ngày càng bị thu hẹp. Tình trạng này đặt thêm áp lực lên khả năng tiêu thoát nước của tuyến sông vốn giữ vai trò quan trọng đối với khu vực phía Tây Nam Hà Nội. Rác thải, nước sông ô nhiễm và tình trạng bồi lắng không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan mà còn làm gia tăng lo ngại về môi trường sống tại các khu dân cư ven bờ.

Tại sông Tô Lịch ở các đoạn chảy qua khu vực Chùa Láng và Khương Đình, hình ảnh dòng nước đen sẫm, dòng chảy chậm cùng mùi hôi khó chịu đã tồn tại trong nhiều năm. Những năm gần đây, các biện pháp thu gom, xử lý nước thải và bổ cập nguồn nước đã mang lại những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, tình trạng mùi hôi xuất hiện trở lại tại một số thời điểm cho thấy quá trình hồi sinh dòng sông vẫn còn nhiều thách thức.

Theo chị Đặng Cẩm Thu, một sinh viên đang thuê trọ tại khu vực Chùa Láng chia sẻ: “Mỗi lần đi qua em hay thấy nước sông có màu sẫm, thỉnh thoảng có mùi. Mùi ở sông bốc lên gây ảnh hưởng đến mọi người xung quanh rất nhiều”. Mùi hôi thối của sông càng rõ rệt hơn vào những ngày thời tiết thay đổi, một số hộ cư dân buôn bán, sinh sống lâu năm tại ven sông lại có một góc nhìn khác. Họ không còn thấy bị ảnh hưởng bởi vì khứu giác và thói quen của họ đã thay đổi theo năm tháng để phù hợp với nơi đây. Chị Nguyễn Thị Huyền (45 tuổi, sinh sống và kinh doanh ven sông Lừ được 10 năm) chia sẻ: “Bình thường thì cũng không có mùi, khi trời trở gió thì mùi hôi thối bốc lên”.

Chia sẻ thêm với PV, chị Nguyễn Thị Thanh Lan (48 tuổi, Hà Nội) - một tiểu thương đã thuê điểm kinh doanh ở Khương Đình ven sông Tô Lịch nói: “Mùi thì rất khó chịu, nhưng mà hít nhiều rồi thì nhiều lúc không để ý nữa thì lại thấy nó cũng bình thường.”

Những sự việc được coi là “bình thường” ấy xuất hiện khi con người bị buộc phải tồn tại trong môi trường ô nhiễm kéo dài. Ban đầu có thể có sự khó chịu nhưng theo thời gian, họ vẫn phải bám trụ để tiếp tục mưu sinh. Từ đó họ rèn cho mình một “cơ chế tự vệ” đó là ngó lơ mùi hôi thối. Khi một điều bất thường kéo dài quá lâu, điều bất thường đó vô tình trở thành một phần bình thường trong cuộc sống người dân ven bờ sông.

Dù thực trạng ô nhiễm vẫn còn những tồn đọng nhất định, nhưng không thể phủ nhận những nỗ lực đáng ghi nhận từ phía các cơ quan quản lý trong thời gian gần đây. Các chiến dịch thu gom rác thải, nạo vét lòng sông và triển khai các hệ thống gom nước thải tập trung đã bắt đầu mang lại những chuyển biến rõ rệt. Những con sông vẫn cần thời gian để xử lý triệt để tồn đọng như thu gom toàn bộ nước thải sinh hoạt ven sông hay nâng cao hơn nữa ý thức xả rác của một bộ phận người dân. Tuy nhiên diện mạo con sông hiện tại đã thay đổi và ổn định hơn trước. Đó là tín hiệu khả quan cho thấy những dòng sông nội đô đang từng bước được hồi sinh.

Chặng đường hồi sinh những dòng sông nội đô của Hà Nội chắc chắn không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Dù những ám ảnh về mùi hôi thối hay cảm giác sống quen với ô nhiễm vẫn còn in đậm trong ký ức của nhiều cư dân, nhưng những thay đổi tích cực từ chính quyền và sự giảm thiểu đáng kể của rác thải hiện nay chính là động lực mới cho một thủ đô xanh sạch.

Khánh Duy, Hằng Nga