Khoảng trống trong điện hoá giao thông tại Hà Nội: Lời giải cho bài toán điện hoá giao thông Thủ đô (Kỳ 3)
Điện hoá giao thông tại Hà Nội không chỉ là câu chuyện mang tính thời điểm, mà còn là chiến lược lâu dài. Do đó, muốn vượt qua những rào cản đang tồn tại, Hà Nội cần một lời giải đủ tầm để xoay chuyển cục diện và bứt phá.
Phát triển hạ tầng cốt lõi
Tại cuộc họp về tiến độ chuyển đổi giao thông xanh trên địa bàn Thủ đô, tập trung nguồn lực phát triển hệ thống vận tải hành khách khối lượng lớn được xác định là bước đi chiến lược trong lộ trình giảm phát thải của Hà Nội. Bên cạnh các tuyến đường sắt đô thị được mở rộng, Thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi 100% xe buýt sang sử dụng điện và năng lượng xanh trước năm 2030, hướng tới xây dựng một “xương sống” giao thông công cộng hiện đại, thân thiện với môi trường.
Bên cạnh đó, làn sóng điện hóa đang lan tỏa sang các dịch vụ đô thị thiết yếu như chuyển đổi phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải và vệ sinh môi trường. Phát biểu tại Hội thảo “Chuyển động xanh cho đô thị thông minh”, ông Phạm Cao Thắng, Phó tổng Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội cho biết: “Để chuyển đổi xanh hiệu quả, công tác vệ sinh cần được nhìn nhận là một cấu phần của logistics đô thị, đòi hỏi phải tổ chức lại toàn bộ chuỗi quy trình từ thu gom đến xử lý”.
Theo đó, Hà Nội không thể áp dụng mô hình rập khuôn mà cần phân loại phương tiện linh hoạt: sử dụng xe điện tải trọng lớn cho đường chính và xe điện cỡ nhỏ chuyên dụng cho các ngõ ngách sâu. Đây được coi là mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện bức tranh hạ tầng xanh đồng bộ cho Thủ đô.
Kích cầu chuyển đổi phương tiện cá nhân
Hiện thực hóa định hướng giao thông xanh, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng ký ban hành Kế hoạch số 295/KH-UBND ngày 30/7/2026 triển khai Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố. Kế hoạch này quy định cụ thể các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, đồng thời khuyến khích người dân gia tăng sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn Hà Nội. Kế hoạch 295/KH-UBND không chỉ tạo đòn bẩy tài chính thực tế mà còn thiết lập hành lang pháp lý vững chắc, giúp tiến trình phủ xanh phương tiện cá nhân và hạ tầng phụ trợ diễn ra đồng bộ, hiệu quả.
Bên cạnh chính sách kích cầu trực tiếp, Thành phố ưu tiên phát triển đồng bộ mạng lưới trạm sạc và các hạ tầng phụ trợ tại những khu vực công cộng, điểm đỗ xe và trung tâm thương mại. Việc kết hợp hài hòa giữa các đòn bẩy kinh tế và sự tiện lợi về hạ tầng tạo động lực giúp quá trình dịch chuyển sang phương tiện cá nhân chạy điện diễn ra nhanh chóng, hiệu quả và bền vững.
Xây dựng thước đo chuẩn cho giao thông
Song hành cùng các chính sách đòn bẩy, việc thiết lập một bộ tiêu chí đánh giá toàn diện được coi là “kim chỉ nam” cho lộ trình dài hạn này. Từ kết quả đánh giá và phân tích hệ thống giao thông xanh đô thị tại thành phố Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc), GS Hoàng Xuân Cơ (Trưởng ban Khoa học, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, Ủy viên Ban Biên tập Tạp chí Kinh tế môi trường) cho rằng Hà Nội hoàn toàn có thể tham khảo mô hình khung chỉ số này để áp dụng cho đặc thù Thủ đô.
Đáng chú ý, bộ tiêu chí tập trung vào các nhóm chỉ số cốt lõi bao gồm: mức độ đầu tư hạ tầng xanh, tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch, hiệu quả giảm phát thải khí nhà kính và khả năng kết nối đồng bộ giữa các loại hình vận tải. Việc định lượng cụ thể các chỉ số này sẽ giúp các cơ quan quản lý đo lường chính xác tiến độ, từ đó kịp thời điều chỉnh chính sách và đảm bảo lộ trình chuyển đổi phát triển đúng quỹ đạo bền vững.
Trong bối cảnh chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, Việt Nam, đặc biệt là Thủ đô Hà Nội không thể đứng ngoài. Việc chuyển đổi là xu thế bắt buộc, không chỉ vì cam kết giảm phát thải mà còn vì nhu cầu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Thực hiện: Hương Giang, Đức Hiệp, Ngọc Anh, Tiến Huy, Minh Thu, Hưng Nguyên