Chuyện về lớp học đặc biệt dành cho người khiếm thị giữa lòng Hà Nội

Hơn 10.000 lượt học viên

Trung tâm Đào tạo Cán bộ Phục hồi chức năng cho Người mù được thành lập năm 1994, chính thức đi vào hoạt động từ năm 1997. Là đơn vị trực thuộc Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm có chức năng đào tạo cán bộ quản lý, giáo viên; hướng nghiệp, dạy nghề và phục hồi chức năng cho người mù; đồng thời nghiên cứu, biên soạn tài liệu và tổ chức các hội nghị, hội thảo về người khiếm thị và người khuyết tật.

Đến nay, Trung tâm đã hoàn thành 98 khóa đào tạo với hơn 10.000 lượt học viên thuộc 24 loại hình khác nhau. Các chương trình khá đa dạng như: đào tạo giáo viên phục hồi chức năng, dạy chữ, dạy nghề, công nghệ thông tin, công tác xã hội, thủ công mỹ nghệ, âm nhạc, cộng tác viên báo chí, nghề xoa bóp bấm huyệt, pha chế đồ uống… và nhiều khóa về ứng dụng công nghệ.

Khóa học “Nâng cao năng lực số và kỹ năng kinh doanh” lần này lại mang lại một sức hấp dẫn mới đối với các học viên khiếm thị tại đây. Chị Nguyễn Thị Huyền Trang, Phó Giám đốc phụ trách đào tạo của Trung tâm, cho biết: “Trung tâm lựa chọn kinh doanh số vì chuyển đổi số đang tạo ra những cơ hội mới, giúp người khiếm thị có thể tiếp cận thông tin, khách hàng và thị trường thuận lợi hơn, đồng thời giảm bớt những hạn chế do rào cản về di chuyển và tiếp cận môi trường làm việc truyền thống. Điểm khác biệt so với các khóa học trước đây là chương trình không chỉ trang bị một nghề cụ thể mà tập trung vào năng lực số, kỹ năng kinh doanh và khả năng sử dụng công nghệ để tạo ra cơ hội việc làm, kinh doanh và tự tạo sinh kế.”

Nội dung đào tạo được thiết kế khá bài bản gồm: kỹ năng tin học văn phòng, kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh và công cụ AI, kỹ năng kinh doanh số, kỹ năng xây dựng đề án - dự án và đấu thầu, kỹ năng truyền thông số, cùng hướng dẫn tiếp cận và thực hành đăng ký kinh doanh, kê khai thuế và quản lý kinh doanh. Bên cạnh đó, đội ngũ giảng viên là các chuyên gia đến từ Đại học Quốc gia, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đài Truyền hình Việt Nam và lãnh đạo các doanh nghiệp thành công.

"Các bạn không cần sự thương hại, các bạn cần một cơ hội"

Đứng trước lớp học đặc biệt này là Giảng viên Tô Quỳnh Mai, ngay từ những buổi học đầu tiên, chị đã luôn phải cố gắng tìm ra những phương pháp để học viên có thể tiếp cận tới kiến thức một cách dễ dàng nhất.

"Thú thật, lúc đầu Mai khá hoang mang", chị Mai chia sẻ tâm trạng khi đứng lớp. "Mai không thể sử dụng slide, hình ảnh hay ngôn ngữ cơ thể để truyền tải nội dung. Gần như mọi thứ phải bắt đầu từ text và âm thanh. Nhưng đây cũng là ưu điểm vì không nhìn thấy, các bạn đặc biệt tập trung vào âm thanh, lắng nghe rất kỹ từng nội dung và phản hồi rất nhanh."

Điều khiến chị bất ngờ nhất là khả năng ngoại ngữ của học viên. "Mai thực sự bất ngờ khi nghe các bạn giao tiếp và phát âm tiếng Anh. Có những bạn sử dụng tiếng Anh rất thành thạo, có bạn từng đạt nhiều giải thưởng và có sức ảnh hưởng trong cộng đồng." Vì vậy, chị Mai đã lựa chọn đào tạo song ngữ Anh – Việt, để các bạn có cơ hội phát huy tối đa năng lực của mình.

Điều quan trọng nhất mà chị Mai rút ra sau những ngày đứng lớp học đặc biệt này là: "Các bạn không cần sự thương hại. Các bạn cần một cơ hội để được thể hiện năng lực. Khi có cơ hội ấy, tôi tin rằng rất nhiều bạn sẽ thực sự tỏa sáng."

Ngay trong buổi học đầu tiên, chị Mai đã cùng học viên thực hành qua hai hình thức “kiếm tiền” trên nền tảng số.

Hình thức thứ nhất, bán hàng trực tiếp, thuyết phục khách hàng và giới thiệu sản phẩm là chính những món đồ thủ công do chính các bạn khiếm thị làm ra. Đối với các bạn khiếm thị, khâu chuẩn bị cho một phiên livestream bán hàng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỹ lưỡng hơn gấp 3 lần người bình thường. Họ phải cầm, sờ và cảm nhận từng sản phẩm để ghi nhớ hình dáng, chất liệu, kết cấu và đặc biệt là “mã hàng”. Nhưng bù lại, khi đã cầm và sờ một vài lần, các bạn học viên gần như không nhầm lẫn mã các sản phẩm với nhau.

Hình thức thứ hai: Livestream giải trí – hát, trò chuyện, tạo không khí vui vẻ để nhận donate từ người xem. Không cần sản phẩm, không cần chuẩn bị hàng hóa, các bạn chỉ cần xuất hiện, dám thể hiện bản thân đều có thể tạo ra tương tác và nhận được những món quà ảo từ người xem.

Chị Mai chia sẻ với phóng viên: "Có rất nhiều phiên livestream của anh chị khuyết tật mà đạt trên khoảng 5.000 - 7.000 lượt xem, cao hơn cả những người bình thường. Mỗi món quà người xem gửi tặng đều có thể trở thành một nguồn thu nhập. Những con số đáng khích lệ ngay lập tức đã chứng minh người mù cũng có thể “kiếm tiền” trong thế giới số."

Được biết, trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục đa dạng hóa các chương trình đào tạo, tăng cường đào tạo công nghệ thông tin, kỹ năng số, kỹ năng nghề và kỹ năng kinh doanh; mở rộng hợp tác với các trường, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước để tạo thêm cơ hội học tập, việc làm và sinh kế cho người khiếm thị.

Bạn Vũ Hải Anh, học viên khiếm thị của khóa học, hiện là sinh viên ngành Quan hệ công chúng tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội bày tỏ: "Khóa học này không chỉ trang bị cho chúng em những kỹ năng số cần thiết mà còn mở ra một cánh cửa mới, nơi em và những bạn đồng cảnh ngộ có thể tự tạo sinh kế, tự nuôi sống bản thân bằng chính sức lao động và trí tuệ của mình."

Lần đầu tiên xuất hiện trên sóng livestream, Hải Anh đã vô cùng xúc động với thành quả về doanh thu sau phiên bán hàng. Có lẽ, điều quan trọng nhất mà lớp học đặc biệt này mang lại không phải là kiến thức về livestream hay bán hàng mà đó là niềm tin rằng: “Trong thời đại số, người khiếm thị cũng có thể làm chủ công nghệ, tạo ra thu nhập và tỏa sáng theo cách của riêng mình”.

Thu Nga