Đổi mới sáng tạo trong báo chí - truyền thông để kiến tạo phát triển kinh tế
Chiều 18/8, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu đã tập trung thảo luận về vai trò của đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực báo chí - truyền thông, đồng thời làm rõ những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động truyền thông trong thúc đẩy phát triển kinh tế hiện nay.
Về phía Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hội thảo có sự tham dự của PGS.TS Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện; PGS.TS Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện; PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang, PGS.TS Lưu Văn Quảng và TS. Nguyễn Đức Toàn, Phó Giám đốc Học viện. Cùng dự có các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện cơ quan báo chí - truyền thông, cơ sở đào tạo và đông đảo đại biểu, giảng viên, sinh viên.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Phạm Minh Sơn cho rằng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đặt báo chí - truyền thông trước yêu cầu đổi mới sâu rộng để đáp ứng những thay đổi của đời sống kinh tế - xã hội. Theo ông, đổi mới không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn đòi hỏi thay đổi cách nghĩ, vận hành và tạo giá trị.
Tại tham luận, PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang nhấn mạnh sự chuyển dịch vai trò của báo chí - truyền thông từ "phục vụ" sang "kiến tạo" phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên số, với ba cấp độ gồm: phản ánh, thúc đẩy và kiến tạo. Theo bà, báo chí không chỉ cung cấp thông tin mà còn góp phần tạo lập môi trường thông tin chính xác, minh bạch, hỗ trợ quá trình ra quyết định và thúc đẩy phát triển.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hệ sinh thái thông tin đa nền tảng làm gia tăng nguy cơ tin giả, tin sai lệch và thao túng tâm lý thị trường, đặt ra yêu cầu nâng cao vai trò của báo chí trong giảm bất cân xứng thông tin, giám sát và phản biện xã hội. Phiên tham luận đồng thời ghi nhận đề xuất phát triển "báo chí dữ liệu", tăng cường minh bạch và xây dựng báo chí như một nền tảng tạo lập niềm tin xã hội, thúc đẩy đối thoại và phát triển.
Phiên thứ hai của hội thảo diễn ra dưới hình thức tọa đàm bàn tròn do TS Đinh Thị Xuân Hòa điều phối, tập trung thảo luận 3 vấn đề lớn: sự dịch chuyển từ thông tin kinh tế thuần túy sang kiến tạo phát triển, nhận diện điểm nghẽn báo chí truyền thông và đề xuất các giải pháp đưa báo chí trở thành đòn bẩy kinh tế.
Bàn về giá trị của thông tin kinh tế, PGS.TS Trương Ngọc Nam khẳng định giá trị cốt lõi của thông tin nằm ở việc giúp các chủ thể đưa ra quyết định đúng đắn thay vì chạy đua về mặt tốc độ. Theo ông, để đồng kiến tạo môi trường phát triển, báo chí cần phải nâng chuyển đổi số lên cấp độ nghiên cứu, đổi mới quy trình sáng tạo, phân phối nội dung trên môi trường số, đồng thời củng cố bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng.
Từ thực tiễn quản trị tòa soạn, nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật chỉ rõ điểm nghẽn trong chuyển đổi số hiện nay, từ công nghệ, nguồn lực đầu tư đến con người và tư duy quản trị. Khi “kỷ nguyên AI miễn phí” khép lại, các cơ quan báo chí cần có chiến lược đầu tư trọng điểm và xác định rõ thị trường ngách.
Kết thúc tọa đàm, TS. Đinh Thị Xuân Hòa đã dẫn lời huấn thị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng: "Càng nhiều công nghệ thì nhà báo càng phải bản lĩnh". Qua đó, nhấn mạnh yêu cầu đối với người làm báo trong kỷ nguyên số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn phải chủ động làm chủ công nghệ, giữ vững bản lĩnh và năng lực nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu mới.