Từ những món đồ cũ đến xu hướng tiêu dùng mới
Từ những khu chợ đồ si truyền thống đến các cửa hàng trực tuyến chuyên kinh doanh đồ đã qua sử dụng, thị trường second-hand ngày càng thu hút người tiêu dùng bởi mức giá hợp lý, sự độc đáo và giá trị sử dụng lâu dài. Sự phát triển của văn hóa second-hand cũng phản ánh những thay đổi trong cách nhìn nhận về tiêu dùng và giá trị sản phẩm trong đời sống hiện đại.
Cuộc săn may mắn trong những đống quần áo cũ
Một buổi chiều cuối tuần tại khu chợ đồ si trên phố Đông Tác (Đống Đa, Hà Nội), hàng chục bạn trẻ chen quanh những thùng quần áo vừa được chủ hàng đổ xuống. Không gian nhanh chóng trở nên náo nhiệt với tiếng trò chuyện, lựa đồ và mặc cả.
Trong đám đông ấy có Nguyễn Minh Anh (20 tuổi, quận Cầu Giấy), người đã duy trì thói quen săn đồ si suốt gần hai năm. Cô cho biết mỗi tháng đều dành ít nhất hai buổi cuối tuần để ghé các khu chợ đồ cũ ở Hà Nội.
"Ban đầu mình mua vì rẻ. Nhưng sau này điều thú vị nhất lại là cảm giác đi tìm kiếm. Có hôm mình mất cả tiếng đồng hồ mà không mua được gì, nhưng cũng có hôm lại tìm được chiếc áo hàng hiệu chỉ vài chục nghìn đồng. Cảm giác giống như trúng thưởng vậy", Minh Anh chia sẻ.
Câu chuyện của Minh Anh phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ tiếp cận đồ second-hand. Nếu trước đây quần áo cũ chủ yếu được lựa chọn vì yếu tố tiết kiệm, thì nay nhiều người tìm đến các khu chợ đồ si như một điểm đến trải nghiệm. Thay vì chỉ quan tâm đến giá cả, họ hứng thú với cảm giác khám phá, sự bất ngờ và cơ hội tìm thấy những món đồ độc lạ mà không phải cửa hàng thời trang nào cũng có.
Khác với mua sắm trong các trung tâm thương mại, nơi sản phẩm được phân loại và sắp xếp sẵn, việc mua đồ si đòi hỏi người mua phải dành thời gian tìm kiếm, lựa chọn và chấp nhận cả yếu tố may rủi. Chính sự ngẫu nhiên ấy lại trở thành sức hút riêng. Nhiều người trẻ ví việc mua đồ second-hand như một "cuộc săn", nơi giá trị không chỉ nằm ở món đồ tìm được mà còn ở trải nghiệm tìm kiếm.
Bà Bích, tiểu thương có gần 10 năm kinh doanh đồ si tại Hà Nội cho biết, lượng khách trẻ tăng lên rõ rệt trong những năm gần đây. "Ngày trước khách chủ yếu là người lao động hoặc những người muốn mua quần áo giá rẻ. Bây giờ các bạn trẻ đến đông lắm, nhiều bạn đi theo nhóm, vừa lựa đồ vừa chụp ảnh, trò chuyện", bà nói.
Khi đồ second-hand trở thành phong cách sống
Nếu trước đây thời trang tái sử dụng thường được nhắc đến như một giải pháp kinh tế, thì hiện nay nhiều người trẻ xem đây là một phần trong phong cách sống và cách thể hiện cá tính.
Không ít người cho rằng mỗi món đồ second-hand đều mang theo một câu chuyện riêng. Chính sự khác biệt về kiểu dáng, chất liệu hay những dấu ấn thời gian khiến các sản phẩm này trở nên hấp dẫn hơn trong mắt người tiêu dùng trẻ.
Trong chuyến tham quan Hà Nội, chị Ellie, du khách đến từ Hồng Kông (Trung Quốc), đã dành thời gian ghé thăm nhiều cửa hàng và khu chợ đồ second-hand. Theo cô, văn hóa sử dụng đồ cũ tại Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với các quốc gia phương Tây.
"Ở Hồng Kông, việc mua đồ secondhand khá phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Nhiều người coi đó là cách tiết kiệm chi phí, nhưng quan trọng hơn là tìm kiếm những món đồ độc đáo mà không phải ai cũng có. Tôi khá bất ngờ khi thấy giới trẻ Việt Nam cũng có suy nghĩ tương tự", Ellie chia sẻ (phỏng dịch).
Theo Ellie, sự phát triển của thị trường second-hand phản ánh xu hướng tiêu dùng ngày càng linh hoạt của thế hệ trẻ. Thay vì chỉ quan tâm sản phẩm là mới hay cũ, nhiều người bắt đầu chú ý nhiều hơn đến giá trị sử dụng và mức độ phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Sự lan tỏa của mạng xã hội cũng góp phần thúc đẩy văn hóa sử dụng đồ second-hand. Những video chia sẻ kinh nghiệm "săn đồ", phối đồ từ quần áo cũ hay giới thiệu các địa điểm mua sắm giá rẻ liên tục xuất hiện trên các nền tảng trực tuyến và thu hút lượng lớn người xem.
Hướng tới lối sống tiêu dùng bền vững
Bên cạnh yếu tố kinh tế và thời trang, việc sử dụng đồ second-hand còn gắn với xu hướng tiêu dùng bền vững đang được nhiều người quan tâm.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp thời trang tạo ra lượng lớn chất thải mỗi năm, việc kéo dài vòng đời của quần áo được xem là một giải pháp góp phần giảm áp lực lên môi trường. Thay vì liên tục mua sắm theo các xu hướng ngắn hạn, nhiều người lựa chọn tái sử dụng hoặc trao đổi quần áo nhằm hạn chế lãng phí. Đây cũng là lý do các mô hình ký gửi, trao đổi và kinh doanh đồ second-hand ngày càng phát triển.
Là người có nhiều năm kinh doanh tại chợ Đông Tác, bà Hương Linh nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong nhu cầu của khách hàng. "Trước đây nhiều người tìm đến đồ si chủ yếu vì giá rẻ. Nhưng vài năm gần đây, các bạn trẻ quan tâm nhiều hơn đến chất liệu, kiểu dáng và giá trị sử dụng của sản phẩm. Nhiều bạn nói với tôi rằng muốn tận dụng những món đồ còn tốt thay vì mua mới quá nhiều", bà cho biết.
Từ những gian hàng đồ si trong các khu chợ cũ đến các cửa hàng second-hand được đầu tư bài bản, quần áo đã qua sử dụng đang có một "vòng đời thứ hai" trong tay người trẻ. Đằng sau mỗi món đồ được tái sử dụng không chỉ là câu chuyện về thời trang hay tiết kiệm, mà còn phản ánh sự hình thành của một lối sống tiêu dùng có ý thức hơn với môi trường và giá trị sử dụng của sản phẩm.