Nằm bên bờ Vịnh Hạ Long, Bảo tàng Quảng Ninh hiện lên như một “viên ngọc đen” giữa lòng di sản. Tại đây, không gian trưng bày về ngành Than tái hiện một cách sinh động và toàn diện hành trình hình thành, phát triển của ngành công nghiệp được ví như “vàng đen” của đất nước.
Tọa lạc trên đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Bảo tàng có tổng diện tích xây dựng khoảng 15.000 m², với khối trưng bày chính cao 3 tầng. Trong đó, không gian trưng bày lịch sử, truyền thống ngành Than được bố trí tại tầng 3, rộng khoảng 1.000 m², chiếm 40% tổng diện tích trưng bày. (Ảnh: Bảo Ngọc) Bức phù điêu than đá “Vinh quang thợ mỏ Việt Nam” sử dụng chất liệu than antraxit do nhà điêu khắc Phạm Sinh thực hiện, khắc họa hình ảnh người thợ mỏ trong lao động, chiến đấu với tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”. (Ảnh: Bảo Ngọc)Điểm nổi bật tại không gian trưng bày là sa bàn khai thác than lộ thiên tái hiện khai trường Mỏ than Cọc 6 (Công ty CP Than Cọc 6 - Vinacomin). Sa bàn được Công ty CP Mỹ thuật Trung ương hoàn thành năm 2014, với sự tư vấn của chuyên gia ngành Than. (Ảnh: Cẩm Linh)Ngoài ra, nơi đây còn trưng bày các hiện vật lịch sử ngành Than, tiêu biểu như tờ yết thị năm 1932 (viết bằng tiếng Pháp, Việt, Hán) quy định về lao động và trả lương cho thợ mỏ; cùng văn tự năm 1884 ghi nhận việc triều Nguyễn giao quyền khai thác mỏ Hòn Gấc cho thực dân Pháp. (Ảnh: Bảo Ngọc) Mô hình hầm lò than được tái hiện theo tỷ lệ 1:1, trở thành điểm thu hút của không gian trưng bày. Du khách có thể trải nghiệm quy trình, công nghệ khai thác hiện đại, đồng thời tìm hiểu về giai đoạn lao động gian khó thời kỳ Pháp thuộc. (Ảnh: Cẩm Linh)Hình ảnh công nhân mỏ trong hầm lò được khắc họa sống động qua nhiều góc tiếp cận, giúp người xem hình dung rõ nét về quá trình lao động và điều kiện làm việc vất vả của người thợ mỏ. (Ảnh: Cẩm Linh)Tại bảo tàng, du khách được tiếp cận mô hình trực quan tái hiện quy trình khai thác than, giúp hình dung chân thực đời sống và công việc vất vả của thợ mỏ – điều mà việc vào tận mỏ thực tế khó có thể trải nghiệm. Việc này vừa thuận tiện cho tham quan, vừa mang lại cái nhìn sinh động về vùng mỏ. (Ảnh: Bảo Ngọc)Hơn 300 hình ảnh, tư liệu và 200 hiện vật được trưng bày theo trình tự thời gian. Những dấu ấn đặc biệt trở thành minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của vùng than qua từng thời kỳ lịch sử. (Ảnh: Cẩm Linh)