Ngổn ngang rác thải sau Tết và bài toán ý thức đô thị

Lượng rác thải sinh hoạt tăng mạnh sau kỳ nghỉ Tết

Chơi hoa ngày Tết từ lâu đã trở thành một nét đẹp quen thuộc trong đời sống người Việt. Những cành đào, chậu quất hay cây mai được lựa chọn cẩn thận để mang không khí mùa xuân vào từng gia đình, gửi gắm mong ước về một năm mới đủ đầy, may mắn. Tuy nhiên, khi Tết khép lại và hoa bắt đầu tàn, những chậu cây, cành hoa ấy vẫn bị vứt bỏ như các loại rác thông thường. Việc xử lý ra sao, đặt ở đâu để thuận tiện cho khâu thu gom hay hạn chế ảnh hưởng đến không gian chung thường ít được quan tâm, khiến lượng rác cồng kềnh sau Tết gia tăng đáng kể.

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lượng rác sinh hoạt tại nhiều khu vực ở Hà Nội tăng rõ rệt. Bên cạnh rác sinh hoạt, các loại rác cồng kềnh như cành đào, cây quất, chậu cây cảnh bị thải bỏ hàng loạt khiến nhiều điểm tập kết nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải.

Ghi nhận tại khu vực phường Yên Hòa và các tuyến đường như Vũ Phạm Hàm, Hạ Yên Quyết…, không khó để bắt gặp cảnh những cành đào lớn, gốc quất hay chậu cây cảnh bị vứt bỏ ngổn ngang trên vỉa hè. Tại một số điểm thu gom như Thụy Khuê, Hoàng Hoa Thám…, rác chất cao thành đống, thậm chí tràn xuống lòng đường, vừa gây mất mỹ quan đô thị vừa ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Tại nhiều khu dân cư và chung cư, tình trạng tương tự cũng diễn ra. Không ít người mang cả cành đào lớn hoặc chậu quất còn nguyên bầu đất bỏ vào thùng rác sinh hoạt, khiến thùng nhanh chóng quá tải, nắp không thể đóng kín. Nhiều chậu cây cảnh cồng kềnh bị kéo ra đầu ngõ hoặc đặt tạm ở góc đường, chờ xe thu gom đến xử lý.

Lượng rác phát sinh tăng cao trong thời gian ngắn đã khiến công nhân môi trường phải làm việc liên tục để kịp thời thu gom, tránh tình trạng rác tồn đọng kéo dài sau Tết. Một nhóm công nhân đang thu gom rác tại khu vực Hoàng Hoa Thám cho biết, khối lượng rác những ngày sau Tết tăng rõ rệt so với ngày thường, lượng rác tăng gấp 3-4 lần, đặc biệt là các loại rác cồng kềnh như cành đào, cây quất và chậu cây cảnh. "Có những điểm tập kết rác chất đầy cành đào, gốc quất. Nhiều cành lớn, còn nguyên gốc nên rất khó thu gom, phải cắt nhỏ hoặc vận chuyển nhiều lần mới xử lý hết" - một công nhân môi trường cho biết.

Ý thức người dân trước bài toán rác sau Tết

Không chỉ gây áp lực cho lực lượng thu gom, tình trạng rác thải tăng mạnh sau Tết còn phản ánh rõ ý thức của một bộ phận người dân trong việc xử lý rác. Khi những cành đào phai, chậu quất cảnh hoàn thành vai trò trang trí ngày xuân, không ít người lựa chọn cách nhanh nhất là mang ra vỉa hè, đầu ngõ hoặc đặt cạnh thùng rác sinh hoạt mà chưa tính đến sự thuận tiện cho khâu thu gom và xử lý.

Thực tế, nhiều loại rác sau Tết như cành đào lớn, gốc quất hay chậu cây cảnh có kích thước cồng kềnh, nếu không được cắt nhỏ hoặc bó gọn sẽ gây khó khăn cho công nhân môi trường trong quá trình vận chuyển.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện trồng lại cây sau Tết. Ở các đô thị đông đúc, nơi quỹ đất ngày càng hạn hẹp, đặc biệt là tại các khu chung cư cao tầng, việc tìm một khoảng đất để ươm lại cây đào hay cây quất là điều không dễ. Dù vậy, nhiều giải pháp vẫn có thể được lựa chọn thay vì bỏ cây như rác thải thông thường. Một số người dân đã tìm đến các hội nhóm trên mạng xã hội để tặng lại cây cho người có nhu cầu trồng lại, hoặc tham gia những chương trình thu gom cây cảnh để tái trồng tại các vườn ươm. Chỉ một hành động chia sẻ đơn giản cũng có thể giúp giảm đi một chậu cây bị vứt bỏ ra môi trường.

Bên cạnh đó, việc thay đổi những thói quen nhỏ như cắt nhỏ cành đào, bó gọn cây cảnh trước khi bỏ rác hoặc đặt đúng nơi, đúng thời gian quy định cũng góp phần giảm đáng kể áp lực cho lực lượng vệ sinh môi trường. Theo nhiều công nhân thu gom rác, nếu rác cồng kềnh được xử lý gọn gàng từ đầu, quá trình vận chuyển sẽ nhanh hơn và hạn chế tình trạng rác tồn đọng tại các điểm tập kết.

Dù công việc nặng nhọc và áp lực tăng cao trong những ngày sau Tết, các công nhân môi trường vẫn miệt mài làm việc từ sáng sớm đến đêm muộn để giữ cho phố phường sạch sẽ. Họ phải đối mặt với khối lượng rác lớn, mùi hôi, thời tiết lạnh ẩm đầu xuân và cả nguy cơ tai nạn khi thu gom rác cồng kềnh trên những tuyến đường đông phương tiện. Nhiều người sẵn sàng tăng ca liên tục trong những ngày đầu năm mới - thời điểm lẽ ra là lúc nghỉ ngơi sau một năm lao động.

Phía sau sự sạch đẹp của phố phường sau mỗi mùa Tết là những nỗ lực thầm lặng của những người công nhân môi trường. Rác thải sau Tết, suy cho cùng, cũng là một thước đo của ý thức cộng đồng sau mỗi mùa lễ hội. Bên cạnh việc nâng niu, chăm sóc những cành hoa trong dịp Tết, việc xử lý chúng một cách văn minh khi mùa Tết khép lại cũng chính là cách thể hiện trách nhiệm với môi trường và với chính không gian sống của đô thị.

Hồng Hải