Phong tục “vay tiền, xin lộc” Bà Chúa Kho thu hút khách hành hương đầu xuân
Mỗi dịp đầu xuân, dòng người từ khắp nơi lại tìm về đền Bà Chúa Kho để dâng hương, hành lễ. Không chỉ là hoạt động tín ngưỡng quen thuộc của người dân xứ Kinh Bắc, nơi đây còn gắn liền với phong tục “vay tiền, xin lộc”, là một nét văn hóa tâm linh đặc trưng, thể hiện ước vọng về một năm làm ăn thuận lợi, cuộc sống sung túc.
Địa điểm tâm linh quan trọng của vùng đất Kinh Bắc
Tọa lạc trên lưng chừng núi Kho, thuộc khu Cổ Mễ (phường Vũ Ninh, TP. Bắc Ninh), đền Bà Chúa Kho là một trong những địa điểm tâm linh nổi tiếng của vùng Kinh Bắc. Trải qua nhiều thế kỷ, ngôi đền không chỉ là di tích gắn với lịch sử địa phương mà còn trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của người dân trong vùng.
Xuyên suốt những ngày đầu năm, không gian tại đền luôn chìm trong khói hương nghi ngút, sắc đỏ câu đối và tiếng khấn cầu tạo nên bầu không khí linh thiêng giữa dòng người hành hương tấp nập. Không gian đền mang nét hoài cổ từ lối kiến trúc truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ với tam quan, sân đền và chính điện nằm tựa lưng vào núi. Các ban thờ trong đền được bài trí trang nghiêm, thể hiện đặc trưng của tín ngưỡng của người Việt.
Ông Lê Văn Thư - Phó Chủ tịch UBND phường Vũ Ninh cho biết, mỗi dịp đầu năm âm lịch, đặc biệt từ mùng 3 Tết Nguyên đán đến ngày hội chính (14 tháng Giêng), hàng nghìn người dân và du khách thập phương lại đổ về đền để dâng hương, cầu bình an và tài lộc. Trung bình mỗi ngày, đền Bà Chúa Kho đón hơn 7.000 du khách thập phương.
Để đảm bảo an toàn cho du khách và bảo vệ sự trang nghiêm của di tích, Ban Tổ Chức sớm xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ từng ban, ngành, triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý. Ngoài ra, TP. Bắc Ninh phối hợp cùng công an, lực lượng chức năng phường Vũ Ninh, các cụ trong Hội người cao tuổi tập trung các chốt điểm di tích kéo dài từ đền Trình (phường Vũ Ninh) vào đền Bà Chúa Kho để phân luồng giao thông, hướng dẫn du khách.
Đền có 3 bãi đỗ xe với sức chứa hàng nghìn xe máy và 3.000-4.000 ô tô, giá gửi xe được niêm yết công khai. Các bãi xe này đều do Hội người cao tuổi, có đại diện an ninh trật tự quản lý. Ban quản lý di tích đã lắp 50 camera theo dõi an ninh, trật tự; qua đó, kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng mất an ninh trật tự, ảnh hưởng hoạt động lễ đền của người dân.
Tại khu vực chuẩn bị lễ, dù lượng người đông nhưng việc sắp xếp đồ lễ diễn ra khá thuận lợi, không phải đứng đợi mâm, đĩa như những ngày trước. Người dân có thể chủ động chuẩn bị hoặc lựa chọn các dịch vụ sắp lễ sẵn có tại khu vực quanh đền. Ban quản lý cũng yêu cầu các gian hàng công khai giá dịch vụ, đảm bảo phục vụ nhu cầu của du khách trong không khí văn minh, trật tự.
Nét tín ngưỡng gắn với ước vọng tài lộc
Đền Bà Chúa Kho từ lâu đã đi vào tâm linh tín ngưỡng dân gian linh thiêng "sở cầu đắc cầu, sở nguyện đắc nguyện". Hàng nghìn người dân và du khách đổ về đền Bà Chúa Kho (phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh) thắp hương, dâng lễ để "vay vốn" làm ăn hoặc xin "lộc rơi, lộc vãi" mong cho cả năm được thuận buồm xuôi gió.
Theo quan niệm dân gian, đầu năm đến làm lễ "vay tiền", cuối năm quay lại "trả nợ" sẽ giúp việc kinh doanh, buôn bán được thuận lợi. Vì vậy, trong những ngày đầu năm hàng nghìn người dân và du khách thập phương đã đổ về đây sắm sửa lễ vật dâng Bà Chúa Kho, tùy theo mức độ "vay vốn" sẽ sắp lễ to hay nhỏ. Những mâm lễ được chuẩn bị chu đáo với hoa, hương, vàng mã và sớ lễ, thể hiện lòng thành kính cũng như mong muốn về một năm tài lộc dồi dào.
.jpg)
Không giấu được sự phấn khởi, chị Ngô Quế Anh (25 tuổi, TP. Bắc Ninh) chia sẻ: “ Với những người làm kinh doanh như tôi, đầu năm đến Đền Bà Chúa Kho giống như một cách khởi đầu cho cả năm buôn bán thuận lợi. Tôi đến từ sáng sớm trước khi lượng khách đổ về đông hơn. Không chỉ cầu tài lộc, tôi còn được cảm nhận sự thanh thản khi đứng giữa không gian linh thiêng của ngôi đền đã gắn bó với người dân Kinh Bắc từ bao đời”.
Dù đông đúc, không khí tại đền vẫn giữ được sự trang nghiêm cần có của một không gian tín ngưỡng. Với người dân Kinh Bắc nói riêng và du khách thập phương nói chung, hành trình về đền Bà Chúa Kho đầu năm không chỉ là dịp cầu tài lộc mà còn là cách tìm về những giá trị văn hóa tâm linh lâu đời.
Qua thời gian, phong tục “vay tiền, xin lộc” tại đền Bà Chúa Kho đã trở thành một phần của đời sống tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Không đơn thuần là nghi lễ cầu may, đó còn là biểu hiện của niềm tin, của khát vọng về sự đủ đầy, may mắn và thịnh vượng trong năm mới.