Tiêu điểm

Một người giữ nghề, một phòng Lab giữ ký ức

Thanh Hương 25/12/2025 18:19

Giữa thời đại máy ảnh số và điện thoại thông minh, chú Vũ Đình Thanh (sinh năm 1976) vẫn duy trì AEG Lab – một hiệu tráng phim đã hoạt động hơn 12 năm. Với chú, việc giữ lại một nơi tráng phim không chỉ là kinh doanh, mà còn là cách giữ lại giá trị của sự kiên nhẫn trong nhiếp ảnh.

Nghề tráng phim “tự theo mình”

AEG Lab được chú Vũ Đình Thanh mở từ năm 2012. Hơn một thập kỷ trôi qua, giữa vô vàn biến động của thị trường nhiếp ảnh, AEG Lab vẫn tồn tại, bền bỉ và lặng lẽ, trở thành một trong những lab phim độc lập mở sớm nhất và còn hoạt động đến hôm nay. Ở Hà Nội hiện tại, số lượng lab tráng phim chỉ còn khoảng 6 đến 7 nơi - con số khiêm tốn so với một thời phim ảnh từng là lựa chọn gần như duy nhất của người cầm máy.

Ảnh 1
AEG Lab tọa lạc trong một khu tập thể cũ trên đường Bạch Mai - không gian nhỏ, trầm lặng nhưng đã gắn bó hơn một thập kỷ với các cuộn phim, nơi chú Vũ Đình Thanh bền bỉ giữ nghề tráng phim giữa những biến động của nhiếp ảnh đương đại.

Chú Thanh đến với nhiếp ảnh từ thời phim còn là “chuẩn mực”. Khi công nghệ số phát triển mạnh mẽ, nhiếp ảnh phim dần bị lấn át. Người chụp phim thưa dần, các hệ thống máy móc không còn được chăm sóc, bảo dưỡng như trước, chất lượng tráng rửa ngày một đi xuống.

“Tôi chụp cả phim lẫn kỹ thuật số. Nhưng đến một lúc, tôi thấy chất lượng phim tráng ra không còn được đẹp nữa” chú Thanh nhớ lại. Vì xót những khung hình, chú đã quyết định tự mua máy, tự mày mò, học hỏi từ những người đi trước để tráng phim cho chính mình. Rồi từ những cuộn phim cá nhân, bạn bè, anh em chơi ảnh tìm đến nhờ tráng giúp. Dịch vụ cứ thế mà hình thành một cách tự nhiên, không toan tính. “Đúng là tự dưng nghề nó theo mình”, chú cười nhẹ.

Ảnh 2
Chú Thanh đến với nhiếp ảnh từ thời phim còn là “chuẩn mực”. Khi công nghệ số phát triển mạnh mẽ, nhiếp ảnh phim dần bị lấn át. Người chụp phim thưa dần, các hệ thống máy móc không còn được chăm sóc, bảo dưỡng như trước, chất lượng tráng rửa ngày một đi xuống. “Tôi chụp cả phim lẫn kỹ thuật số. Nhưng đến một lúc, tôi thấy chất lượng phim tráng ra không còn được đẹp nữa” chú Thanh nhớ lại. Vì xót những khung hình, chú đã quyết định tự mua máy, tự mày mò, học hỏi từ những người đi trước để tráng phim cho chính mình. Rồi từ những cuộn phim cá nhân, bạn bè, anh em chơi ảnh tìm đến nhờ tráng giúp. Dịch vụ cứ thế mà hình thành một cách tự nhiên, không toan tính. “Đúng là tự dưng nghề nó theo mình”, chú cười nhẹ.

Câu slogan “Your film we care” của AEG Lab ra đời không phải từ một chiến lược thương hiệu bài bản, mà từ chính trải nghiệm của người cầm máy. Với chú Thanh, chụp phim vốn đã rủi ro, tráng rửa lại càng rủi ro hơn. Người chụp không thể biết mình có gì trong tay cho đến khi cuộn phim được tráng và scan hoàn chỉnh.

Chú chia sẻ: “Chụp ảnh số thì 1 giây có thể được mấy chục tấm rồi về lựa, nhưng chụp phim đòi hỏi sự kiên trì và tập trung cao hơn. Người ta tìm đến phim vì nó vẫn có một chất gì đó rất riêng mà còn thể hiện được giá trị của công sức lao động, bức ảnh đó sẽ được ghi nhớ lâu hơn trong đầu người chụp”. Chính vì hiểu sự trân trọng đó, chú luôn cố gắng để mỗi cuộn phim khách gửi đến đều được xử lý cẩn thận như chính phim của chú tự chụp.

Ảnh 3
Câu slogan được in và treo nổi bật ngay trước cửa của lab phim.

Làm nghề từ sự tỉ mỉ và tâm huyết

Ít ai biết rằng, phía sau một cuộn phim màu là một quy trình phức tạp và khắt khe. Riêng phim màu đã phải đi qua bốn công đoạn hóa chất chính, chưa kể hàng loạt thao tác nhỏ như rút phim, dán băng dính lên leader, đưa phim vào máy, kiểm tra nhiệt độ, thời gian, tình trạng máy móc…

Ảnh 4
Đầu tiên, lab sẽ nhận phim cuộn phim từ khách hàng rồi tiến hành rút đầu phim bằng dụng cụ chuyên dụng và gắn phim lên leader. “Quá trình này cũng không dễ dàng vì có nhiều máy phim sẽ bẻ cong phần cuối phim vào trong sau khi quá trình quay cuộn phim vào hộp đựng được diễn ra”, chú Thanh chia sẻ.
Ảnh 5
Sau đó, phim được đưa vào hệ thống máy tráng và trải qua một quá trình gồm 7 bước khác nhau.
Ảnh 6
Những cuộn phim sau khi tráng được phơi lên chờ khô - một công đoạn đòi hỏi sự kiên nhẫn và kiểm soát cẩn thận trước khi bước sang các bước tiếp theo.
Ảnh 7
Chú Thanh cho phim chạy qua máy scan. Khi từng khung hình dần hiện lên sau thời gian chờ đợi, cũng là lúc cảm xúc hồi hộp được thể hiện rõ nhất. “Chụp phim thì rủi ro nhiều và không được xem hình, chỉ xem được sau khi scan ra nên nó cũng làm cho người chụp ấn tượng hơn với cái mà mình nhận được, có thể là buồn hay hạnh phúc”, chú Thanh tâm sự.
Ảnh 8
Một công đoạn cũng quan trọng không kém trong quá trình scan phim trước khi trả khách hàng là điều chỉnh lại màu sắc, độ trong,... của ảnh. Chú Thanh chia sẻ, bước này còn tùy vào mắt của người chỉnh, có thể cùng một 1 cuộn phim như vậy nhưng mắt người chỉnh khác nhau sẽ ra các màu khác nhau một chút.
Ảnh 9
Một cuộn phim từ lúc tráng đến khi ra khỏi máy mất khoảng 20 phút, scan thêm khoảng 10 phút nữa. Trung bình, để hoàn thiện một cuộn phim cần gần nửa tiếng đồng hồ - một khoảng thời gian không quá dài nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và tập trung cao độ.

Khó khăn lớn nhất với các lab phim hiện nay không chỉ là ít người chơi, mà còn là sự khan hiếm từ chính ngành công nghiệp hỗ trợ. Các hãng sản xuất máy móc gần như không còn mặn mà với việc duy trì các dòng máy tráng phim. Việc sửa chữa, bảo dưỡng vì thế trở nên vô cùng khó khăn. Nguồn cung thuốc tráng cũng giảm mạnh, giá thành tăng cao, kéo theo vòng lặp: giá cao - ít người chơi - nhà cung cấp càng ít đi.

Ảnh 10
Không gian phòng tráng với những thiết bị và chai thuốc tráng đã nhuốm màu thời gian.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì một lab phim giống như một nỗ lực tập thể. “Những người làm lab phải bảo nhau cùng cố gắng để giữ nghề, giữ cộng đồng, để không gian phim ảnh vẫn còn chỗ đứng giữa thời đại số”, chú Thanh bộc bạch.

Ảnh 11
Ảnh 12
Nhìn những khuôn hình dương bản trên kính soi slide, niềm vui của người làm nghề hiện rõ khi thấy những tác phẩm nghệ thuật của mình.

Thanh Hương