Nhóm sinh viên trẻ trở thành “người kể chuyện” nghề rối nước truyền thống Việt Nam
Dù Nhà hát Múa rối Thăng Long luôn kín khách quốc tế, nhiều bạn trẻ Việt cho biết họ chưa từng xem rối nước - loại hình nghệ thuật xuất hiện từ thế kỷ XI. Từ khoảng cách ấy, dự án “Ngả Bóng Thủy Đình” được nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện nhằm kể lại di sản bằng ngôn ngữ của thời đại số.
Trong bối cảnh hội nhập, bảo tồn văn hóa truyền thống gặp thách thức lớn khi công chúng trẻ tiếp cận thông tin chủ yếu qua nội dung ngắn, nền tảng số và thị giác mạnh. Bằng cách khai thác những thế mạnh đó, nhóm sinh viên lớp Truyền thông Quốc tế K43 lựa chọn kể câu chuyện rối nước theo hướng gần gũi và dễ tiếp cận hơn.
Dự án hướng tới nhóm khán giả trẻ và cộng đồng quốc tế đang sinh sống tại Việt Nam. Ý tưởng cốt lõi “Bóng Di sản – Dáng Thời Gian” nhấn mạnh sự giao thoa giữa nghệ thuật truyền thống và cách người trẻ nhìn nhận di sản trong bối cảnh hiện đại.
Không đi theo lối truyền thống, nhóm sinh viên đưa nghệ thuật múa rối nước lên mạng xã hội nhằm chuyển hướng tiếp cận rộng rãi đến người trẻ. Nếu như trước đây múa rối nước chỉ được biểu diễn trên sân khấu thủy đình với các con rối gỗ điều khiển bằng hệ thống sào và dây ngầm dưới nước, nay đã được tái giới thiệu thông qua các video ngắn, bài phân tích văn hóa, hình ảnh thị giác và nội dung tương tác.
Các nội dung giới thiệu lịch sử, kỹ thuật, không gian thủy đình hay tích trò không còn dừng ở dạng mô tả mà được “dịch” thành storytelling - nơi mỗi sản phẩm truyền thông đều gắn với trải nghiệm, cảm nhận và câu chuyện cá nhân của người làm nội dung. Nhờ vậy, rối nước không được nhìn như một loại hình “cũ” mà trở thành một biểu tượng văn hóa có thể được khám phá lại bằng góc nhìn trẻ.
Bên cạnh các bài viết, dự án còn sản xuất bộ ảnh, video và hai thử thách tương tác để thu hút người xem. Nội dung đa dạng giúp múa rối nước - vốn là loại hình biểu diễn giàu chuyển động và màu sắc - phù hợp với ngôn ngữ truyền thông số. Các sản phẩm này giúp đưa rối nước từ sân khấu truyền thống ra đời sống hiện đại, tiếp cận lượng khán giả rộng hơn.
Theo nhóm thực hiện, “Ngả Bóng Thủy Đình” không chỉ là một dự án học thuật mà còn là cơ hội để người trẻ tiếp cận trực tiếp di sản. Từ việc đi thực địa, phỏng vấn nghệ nhân đến sản xuất nội dung, sinh viên hiểu rõ hơn về sự tinh tế, công phu và tâm huyết phía sau từng chuyển động của con rối gỗ.
Dự án cho thấy giới trẻ không chỉ là người tiếp nhận giá trị văn hóa lâu đời mà còn có thể trở thành lực lượng tham gia bảo tồn, bằng cách kể lại giá trị văn hóa theo phương thức phù hợp với thói quen tiếp nhận của thời đại.
