"Nhịp Chèo gõ cửa" mang trải nghiệm nghệ thuật chèo vào môi trường học đường
Nhằm tạo cơ hội để học sinh tiếp cận nghệ thuật Chèo thông qua những hình thức gần gũi và trực quan hơn, dự án "Neo Chèo 2" đã triển khai hoạt động "Nhịp Chèo gõ cửa" tại một số trường THCS trên địa bàn TP Hà Nội. Chương trình mở đầu cho hành trình đưa Chèo ra khỏi không gian sân khấu quen thuộc để đến gần hơn với học đường bằng trải nghiệm và tương tác.
Tại mỗi điểm trường, khu vực trải nghiệm được thiết kế xoay quanh năm hệ thống vai diễn cổ điển, bao gồm: Hề, Đào, Kép, Mụ và Lão. Toàn bộ ấn phẩm, vật phẩm tương tác và hình ảnh trưng bày đều được thể hiện bằng ngôn ngữ đồ họa trẻ trung, giúp học sinh tiếp cận nghệ thuật Chèo theo cách trực quan, dễ hiểu hơn.
Không sao chép nguyên bản, không đặt các em trước những khái niệm hàn lâm khô cứng, chương trình lựa chọn cách kể chuyện gần gũi hơn. Khi các nhân vật Chèo hiện lên qua những thiết kế quen mắt, ranh giới tâm lý giữa học sinh và một loại hình nghệ thuật vốn bị xem là xa lạ bắt đầu được thu hẹp.
Điểm nhấn của chương trình là sự xuất hiện của nhân vật Hề Gậy. Trong vai trò dẫn dắt, nhân vật liên tục giao lưu, trò chuyện và tham gia các hoạt động cùng học sinh. Sự xuất hiện của Hề Gậy thu hút đông đảo học sinh, tạo nên không khí sôi nổi và gần gũi tại khu vực trải nghiệm.

Một trong những nội dung được học sinh hưởng ứng là trò chơi tương tác "Quẻ Chèo gieo vui". Người tham gia nhận ngẫu nhiên một thẻ nhân vật Chèo và trả lời các câu hỏi ngắn về đặc điểm, tính cách hoặc vai trò của nhân vật đó trong nghệ thuật Chèo.
Các câu hỏi được thiết kế đơn giản, khuyến khích học sinh quan sát, suy luận và tương tác. Bên cạnh hoạt động tìm hiểu, chương trình còn chuẩn bị nhiều phần quà lưu niệm. Thông qua trải nghiệm thực tế, học sinh có cơ hội ghi nhớ những hình tượng nhân vật đặc trưng của nghệ thuật Chèo.
Tại khu vực booth truyền thông, các bạn học sinh được tiếp cận với các hình ảnh, thông tin và sản phẩm sáng tạo được phát triển từ chất liệu Chèo theo hướng trẻ trung, phù hợp với lứa tuổi. Nhiều em không chỉ tham gia trò chơi mà còn chủ động tìm hiểu thêm về các nhân vật và đặc trưng của loại hình nghệ thuật này.
Ghi nhận tại các điểm tổ chức cho thấy mức độ tham gia của học sinh vượt ngoài dự kiến. Nhiều em nán lại tìm hiểu nguồn gốc nhân vật, thử các động tác đặc trưng hoặc đặt câu hỏi về sự khác biệt giữa các vai diễn trong Chèo.
Theo Ban Tổ chức "Neo Chèo 2", điều này cho thấy khoảng cách giữa giới trẻ và nghệ thuật truyền thống không nằm ở sự thiếu quan tâm, mà ở việc thiếu những hình thức tiếp cận phù hợp. Hoạt động được xây dựng nhằm tạo ra những trải nghiệm ban đầu, giúp học sinh tiếp xúc với Chèo một cách tự nhiên hơn.
Việc các em chủ động tham gia, tương tác và tìm hiểu thêm về các nhân vật trong Chèo là tín hiệu tích cực cho thấy nghệ thuật truyền thống vẫn có khả năng thu hút sự quan tâm khi được tiếp cận bằng hình thức phù hợp.

"Nhịp Chèo gõ cửa" không chỉ là một hoạt động truyền thông mà còn là điểm khởi đầu cho hành trình kết nối học sinh với nghệ thuật Chèo. Mỗi lần xuất hiện tại sân trường đều mang theo kỳ vọng khơi gợi sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với các giá trị văn hóa truyền thống.
Từ những điểm chạm ban đầu, dự án "Neo Chèo 2" dự kiến sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động ở những giai đoạn tiếp theo nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận nghệ thuật Chèo cho học sinh và phụ huynh. Dự án kỳ vọng góp phần xây dựng cầu nối giữa thế hệ trẻ với văn hóa dân tộc, để Chèo trở nên gần gũi hơn trong đời sống tinh thần hôm nay.