Người trẻ trải nghiệm nghề khảm trai tại làng nghề Chuôn Ngọ
Ngày 8/8, tour trải nghiệm “Khảm Lưu Sắc” do dự án Khảm Tân Sắc tổ chức tại Đền thờ Tổ nghề khảm trai Chuôn Ngọ (xã Chuyên Mỹ, Hà Nội) thu hút 20 người trẻ tham gia tìm hiểu lịch sử làng nghề, trực tiếp thực hiện các công đoạn chế tác, qua đó hiểu rõ hơn sự kỳ công phía sau mỗi sản phẩm khảm trai.
Tour trải nghiệm “Khảm Lưu Sắc” được dự án Khảm Tân Sắc tổ chức với mong muốn đưa người trẻ đến trực tiếp không gian làng nghề và tìm hiểu sâu hơn về nghề khảm trai. Thay vì chỉ quan sát những sản phẩm hoàn thiện, người tham gia có cơ hội được nghe câu chuyện về nghề, gặp gỡ nghệ nhân và tự tay tạo nên một sản phẩm khảm tại Chuôn Ngọ.
Tại đây, người tham gia tìm hiểu thần phả về sự ra đời của Đức Tổ nghề khảm trai, dâng hương và tham quan khu trưng bày các sản phẩm khảm. Đại diện làng nghề cũng chia sẻ về quá trình gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ trước khi các nghệ nhân trực tiếp giao lưu cùng người tham gia.
Một trong những điểm nhấn của “Khảm Lưu Sắc” là việc người tham gia được thực hiện trọn vẹn quy trình chế tác một sản phẩm. Từ việc vẽ họa tiết, cưa mảnh trai, đục nền gỗ đến pha keo, gắn xà cừ, các thao tác đều được thực hiện dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Sau khi chờ keo khô, buổi chiều tiếp tục với công đoạn mài phẳng, tỉa nét, bôi màu và đánh vecni để hoàn thiện sản phẩm.
Sinh viên Nguyễn Hoàng Nam Phan (19 tuổi) cho biết trước đây, anh đã biết một phần về khảm xà cừ nhưng chưa hiểu rõ cách một sản phẩm được tạo nên. “Những làng nghề truyền thống có vai trò rất quan trọng ngày nay. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tồn tại những làng nghề như thế này sẽ giúp duy trì bản sắc văn hóa của đất nước nói chung và của làng nghề nói riêng”, anh Phan chia sẻ.
Với giảng viên Khánh Vy (Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội), trải nghiệm tại Chuôn Ngọ giúp cô hiểu rõ hơn nghề khảm xà cừ Việt Nam. Chỉ khi trực tiếp thực hành, cô mới cảm nhận rõ độ chính xác trong từng thao tác. Theo cô, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự kỳ công và người nghệ nhân phải dành nhiều thời gian rèn luyện.
Trong khi đó, chị Tiên, làm việc trong lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu, ấn tượng với sự thay đổi của vật liệu qua từng công đoạn. Từng biết đến khảm xà cừ qua sập gụ, tủ chè và bàn ghế, đây là lần đầu chị trực tiếp làm sản phẩm khảm. Chị đặc biệt thích thú khi chứng kiến mảnh trai thô được cắt, mài và dần hiện lên vẻ óng ánh.
Chia sẻ sau chương trình, nghệ nhân Nguyễn Văn Tỉnh cho biết ông vui khi được đón tiếp những người trẻ về thăm và trải nghiệm làng nghề, đồng thời ấn tượng với sự hăng say và kiên trì của người tham gia trong quá trình làm sản phẩm.
“Tôi mong các bạn sẽ tiếp tục yêu quý và tìm hiểu về các làng nghề truyền thống nói chung cũng như nghề khảm trai nói riêng để phát huy truyền thống của các cụ ngày xưa để lại”, nghệ nhân Nguyễn Văn Tỉnh chia sẻ. Theo ông, việc người trẻ trực tiếp trải nghiệm cũng góp phần đưa nghề thủ công truyền thống đến gần hơn với công chúng.
Sau một ngày trực tiếp cưa, đục, gắn, mài và tỉa từng mảnh xà cừ, người tham gia mang về không chỉ sản phẩm hoàn thiện mà còn hình dung rõ hơn về sự kỳ công, kiên nhẫn của người làm nghề. Từ đó, khảm trai Chuôn Ngọ không còn chỉ hiện diện trong những sản phẩm trưng bày, mà trở thành câu chuyện được người trẻ trực tiếp tìm hiểu, cảm nhận và mang theo sau khi rời làng nghề.