Cơ duyên với những học trò đặc biệt

Được các học trò trìu mến gọi là “Mẹ Phúc”, bà Phan Thị Phúc luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến những trẻ em có hoàn cảnh kém may mắn. Qua quá trình tiếp xúc và trực tiếp hướng dẫn các em, bà nhận ra rằng mỗi bạn đều có những khả năng riêng. Điều quan trọng là tìm được phương pháp phù hợp để khơi dậy, nuôi dưỡng và giúp các em tự tin phát huy năng khiếu của mình.

PV: Cô có thể chia sẻ về cơ duyên đưa mình đến với quyết định thành lập Câu lạc bộ Văn nghệ Trẻ em khuyết tật Hà Nội không?

Bà Phan Thị Phúc: Cơ duyên của tôi bắt đầu từ những điều rất giản dị. Khi công tác tại Nhà hát Tuổi trẻ, tôi từng làm việc ở phòng nghệ thuật, phụ trách mảng sân khấu dành cho thiếu nhi, sau đó chuyển sang phòng tổ chức biểu diễn.

Những năm 1987 - 1988, tôi thường bắt gặp những em nhỏ bán báo, đánh giày đứng ngoài nhà hát, háo hức nhìn vào nhưng không có tiền mua vé. Những lúc còn chỗ trống, tôi tìm cách đưa các em vào xem biểu diễn, bởi tôi nghĩ các em cũng có quyền được thưởng thức nghệ thuật như những khán giả khác.

Sau này, trong quá trình công tác, tôi có dịp đến các trường dành cho trẻ em khuyết tật, đầu tiên là trường Xã Đàn dành cho học sinh khiếm thính, rồi đến trường Nguyễn Đình Chiểu dành cho học sinh khiếm thị.

Tôi nhận ra rằng mỗi em đều có những khả năng riêng, điều quan trọng là tìm được cách khơi dậy và phát huy những khả năng ấy. Từ đó, các hoạt động dần được mở rộng, câu lạc bộ từng bước hình thành và duy trì hoạt động cho đến nay, đã hơn 30 năm.

PV: Điều gì đã giúp cô kiên trì với công việc này suốt hơn 30 năm qua?

Bà Phan Thị Phúc: Những ngày đầu thành lập, câu lạc bộ có khá ít học sinh vì nhiều người chưa biết đến, một số gia đình vẫn còn tâm lý mặc cảm. May mắn là trên hành trình ấy, chúng tôi dần nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế và các nhà hảo tâm, nhờ đó có thêm điều kiện về giáo viên, địa điểm và kinh phí. Từ khi thành lập đến nay, câu lạc bộ luôn duy trì việc dạy học hoàn toàn miễn phí, với sự tham gia tình nguyện của các thầy cô giáo. Đối với tôi, đó là niềm vui, vừa là động lực để tiếp tục hành trình chăm lo cho những trẻ em còn chịu nhiều thiệt thòi trong xã hội.

Điều đọng lại sau hơn 30 năm gắn bó

Trong hành trình gắn bó với trẻ em khuyết tật, mỗi thế hệ học trò đều để lại trong bà Phan Thị Phúc những kỷ niệm riêng. Với bà, việc hướng dẫn các em không chỉ đòi hỏi kỹ năng chuyên môn mà còn cần sự kiên nhẫn, thấu hiểu và những phương pháp phù hợp với khả năng của từng học trò.

PV: Trong suốt quá trình gắn bó với các em, có kỷ niệm hay câu chuyện nào khiến cô nhớ nhất không?

Bà Phan Thị Phúc: Mỗi khóa học, mỗi học trò đều có những câu chuyện riêng, không em nào giống em nào. Tôi nhớ ở khóa đầu tiên, chúng tôi có một vở kịch không lời do các em khiếm thính biểu diễn, sau đó được mang sang Thụy Điển. Vở kịch kể về một em nhỏ bán báo, kiếm được chút tiền thì bị một đứa trẻ nhà giàu đi qua trêu chọc, tung hết báo đi. Trong hoàn cảnh ấy, em nhỏ bất lực vì không thể nói, cũng không thể nhờ ai giúp đỡ. Em gục xuống khóc và bất ngờ bật lên tiếng gọi “Mẹ ơi!”. Điều khiến tôi nhớ nhất là làm thế nào để truyền được cảm xúc cho các em, giúp các em có kỹ năng biểu diễn và thể hiện được nỗi đau của nhân vật qua tiếng gọi ấy.

Qua những bài học nghệ thuật, nhiều em dần nâng cao khả năng nhận thức, tự tin hơn trong giao tiếp và thêm yêu cuộc sống, từng bước tự lập và hòa nhập cộng đồng.

PV: Từ những năm tháng gắn bó với công việc này, cô có điều gì muốn gửi gắm tới những người làm nghề giáo không?

Bà Phan Thị Phúc: Ông cha ta có câu: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, nghĩa là một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy. Theo tôi, để được học trò tôn trọng và kính trọng, người giáo viên trước hết phải có tâm, có đức và luôn gương mẫu trong cách sống, cách ứng xử.

Điều quan trọng là mỗi người phải biết nhìn nhận lại bản thân, không ngừng sửa mình để ngày càng hoàn thiện hơn.

Qua nhiều năm hoạt động, Câu lạc bộ Văn nghệ Trẻ em khuyết tật Hà Nội đã chứng kiến sự trưởng thành của nhiều thế hệ học trò. Dù không còn trực tiếp đứng lớp, bà Phan Thị Phúc vẫn dành sự quan tâm cho các hoạt động của câu lạc bộ, với mong muốn nơi đây tiếp tục là môi trường giúp trẻ em khuyết tật nuôi dưỡng tâm hồn và tài năng để có thể hòa nhập với xã hội.