Tiêu điểm

Người đàn bà Nùng An gói ghém hương rừng vào từng nén tâm linh

Đỗ Lê Quỳnh Anh 25/12/2025 20:33

Lớn lên cùng mùi khói và hương thơm nồng nàn của lá mác bầu, bà Hoàng Thị Bày (SN 1971, làng Phia Thắp, Cao Bằng) đã dành trọn thời thanh xuân để gắn bó với những thanh tre, mớ bột.

Với người phụ nữ Nùng An này, làm hương không chỉ là cái nghề để mưu sinh qua ngày đoạn tháng, mà là một phần hơi thở, là đam mê ngấm vào máu thịt từ thuở lên mười. Giữa nhịp sống hiện đại đầy biến động, bà Bày vẫn chọn gắn mình với nếp nhà sàn, với ruộng lúa, nương ngô và những buổi dạy trẻ con trong bản se từng nén hương sạch, như một cách để khẳng định giá trị bền bỉ của người phụ nữ vùng cao.

Ảnh 1
Bà Hoàng Thị Bày trong trang phục truyền thống của người dân tộc Nùng An. (Ảnh: Quỳnh Anh)

Làm hương từ bé nên mọi công đoạn bà đều thuộc lòng. Từ việc chọn tre làm lõi đến lúc tẩm bột lá cây bầu hắc và mùn cưa, đôi bàn tay bà lúc nào cũng nhuộm một màu xanh đặc trưng của thảo mộc rừng.

Ảnh 2
Phơi mùn cưa – một công đoạn thủ công quan trọng trong nghề làm hương thảo mộc ở Phia Thắp, Cao Bằng. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 3
Đôi bàn tay của người thợ làng hương tỉ mỉ chọn lọc từng thanh tre trước khi làm hương. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 4
Người thợ tỉ mẩn rắc lớp bột lá “bầu hắt” để tạo màu xanh tự nhiên và hương thơm đặc trưng của đại ngàn cho từng nén hương. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 5
Bà Bày thoăn thoắt đôi tay tẩm lớp mùn cưa gỗ thông để tạo cốt hương, công đoạn đòi hỏi sự đều tay để cây hương bền chắc. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 6
Sau khi hoàn tất công đoạn rắc bột, bà Bày khéo léo xếp từng bó hương ra nắng. Hương phải được phơi đủ nắng, đủ gió mới khô đều và giữ được mùi thơm bền lâu. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 7
Hương sau khi khô được bà Bày cẩn thận bó lại thành từng bó lớn. Đây là những thành phẩm sạch, sẵn sàng theo chân người dân Nùng An đi tiêu thụ khắp các chợ phiên. (Ảnh: Quỳnh Anh)

Ngoài nghề làm hương, bà Hoàng Thị Bày còn là một người nông dân thực thụ. Ở tuổi 54, bà vẫn miệt mài với công việc đồng áng, thu hoạch ngô để phục vụ gia đình và chăn nuôi gia súc.

Ảnh 8
Sau khi bẻ ngô, bà Bày tận dụng thân cây còn xanh trên rẫy để cắt về làm thức ăn cho đàn trâu, nhịp lao động của người phụ nữ Nùng An chưa bao giờ ngơi nghỉ. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 9
Bà Bày tỉ mẩn nhặt những bắp ngô đã phơi đủ nắng ngoài đồng đây là nguồn lương thực quan trọng để gia đình dự trữ cho chăn nuôi suốt mùa đông dài. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 10jpg
Bên bếp lửa hồng, bà Bày tự tay chuẩn bị bữa cơm ấm cúng cho gia đình những món ăn giản dị nhưng đậm đà hương vị vùng cao được bà nấu bằng cả sự tận tâm. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 11
Bà Bày vừa cõng cháu trên lưng vừa tất bật làm việc với bà, sự hiện diện của con cháu chính là động lực để bà duy trì nhịp lao động mỗi ngày. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 12
Sau những giờ làm việc mệt mỏi, bà Bày thiếp đi cùng đứa cháu nhỏ giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi giúp người phụ nữ Nùng An nạp lại năng lượng giữa bộn bề công việc gia đình. (Ảnh: Quỳnh Anh)

Niềm đam mê không giấu cho riêng mình, bà Bày say sưa hướng dẫn các cháu mầm non cách tẩm bột, se hương. Từng động tác nhỏ được truyền dạy là cách bà gieo vào lòng trẻ nhỏ niềm tự hào về làng nghề truyền thống.

Ảnh 13
Trước khi bắt đầu buổi trải nghiệm, bà Bày dành thời gian giới thiệu cho các cháu nhỏ về nguyên liệu thiên nhiên và ý nghĩa của từng công đoạn làm hương truyền thống tại quê hương. (Ảnh: Quỳnh Anh)
Ảnh 14
Bà Bày tỉ mẩn giới thiệu nguyên liệu và các công đoạn làm hương sạch cho học sinh mầm non. Bà mong muốn những trải nghiệm thực tế này sẽ giúp thế hệ nhỏ tuổi hiểu và yêu thêm nghề truyền thống của bản làng. (Ảnh: Quỳnh Anh)
    Nổi bật
        Mới nhất
        Người đàn bà Nùng An gói ghém hương rừng vào từng nén tâm linh
        • Mặc định
        POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO