Nghệ thuật chần bông cao cấp: Những mảnh vải ghép nên câu chuyện đời

Hành trình 12 năm gắn bó với những mảnh vải

Hơn một thập kỷ trước, chị Quỳnh tình cờ biết đến quilting (kỹ thuật ghép vải, chần bông, khâu bằng tay) qua một trang web nước ngoài. Những mảnh vải được ghép lại, kết hợp với các đường chần để tạo nên hình ảnh và bề mặt sinh động đã thu hút sự chú ý của chị. Không xuất phát từ một trường lớp đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp, chị bắt đầu bằng sự tò mò, tự tìm mua vải, kim chỉ rồi thử sức với những sản phẩm đầu tiên.

Tác phẩm đầu tay của chị là chiếc chăn có hình chú thỏ, được làm để tặng con gái của một người bạn. Khi hình ảnh sản phẩm được đăng tải lên mạng, chị bất ngờ nhận được sự quan tâm của nhiều người, đặc biệt là những bà mẹ muốn đặt làm những chiếc chăn tương tự cho con. Từ một món quà dành tặng người quen, những đơn hàng đầu tiên dần đến với chị, mở ra một hướng đi mà có lẽ khi ấy, chính chị cũng chưa hình dung sẽ gắn bó lâu dài đến vậy.

Trong những năm tháng cuộc sống có nhiều biến động, đặc biệt sau đổ vỡ hôn nhân, chị Quỳnh tìm đến may vá như một cách để có khoảng lặng riêng. Căn phòng chứa đồ trên tầng bốn nhà bố mẹ trở thành nơi chị ngồi bên vải vóc, kim chỉ, tập trung vào từng đường may. Không có sẵn một lộ trình được vạch ra, chị cứ thế làm, thử nghiệm và học hỏi qua từng sản phẩm.

Có thời điểm, chị từng nghĩ đến việc dừng lại với quilting. Chị thông báo thanh lý các sản phẩm, thậm chí bán dưới giá gốc như một cách kết thúc công việc đã theo mình suốt nhiều năm. Thế nhưng, những phản hồi từ người theo dõi khiến chị bất ngờ. Nhiều người tiếc nuối, động viên và bày tỏ mong muốn chị tiếp tục làm nghề. “Chị cũng muốn bỏ thật đấy nhưng quilting lại không bỏ chị”, chị Quỳnh chia sẻ.

Chị Quỳnh có lẽ cũng không ngờ rằng khi bản thân đã muốn dừng lại, những người từng dõi theo hành trình của chị lại là những người níu chị ở lại với nghề. Từ những lời tiếc nuối, động viên đến mong muốn được tiếp tục nhìn thấy các tác phẩm mới, sự đón nhận ấy khiến chị nhìn lại quyết định của mình. Khởi đầu từ một lần tình cờ bắt gặp trên mạng, quilting giờ đây đã trở thành một phần không dễ tách rời trong cuộc sống của chị.

Khi những mảnh vải trở thành ngôn ngữ sáng tạo

Một tác phẩm chần bông không chỉ được tạo nên bằng cách ghép những mảnh vải nhiều màu sắc. Để các lớp vật liệu trở thành một chỉnh thể, người làm phải tính toán cách sắp xếp, lựa chọn màu sắc, chất liệu và những đường chần phù hợp. Nếu các mảnh vải tạo nên hình ảnh, bố cục thì đường chần góp phần liên kết các lớp vật liệu, tạo kết cấu và chiều sâu cho tác phẩm.

Với chị Quỳnh, quá trình sáng tạo không phải lúc nào cũng bắt đầu từ một bản phác thảo hoàn chỉnh. Chị thường dựa trên yêu cầu của khách hàng, sau đó tìm cách triển khai bằng cảm nhận và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm. Mỗi đơn hàng vì thế không đơn thuần là một sản phẩm cần hoàn thành, mà còn là cơ hội để chị thử nghiệm cách phối hợp các mảnh vải, tìm kiếm phương án thể hiện mới và tạo nên thành phẩm vượt ngoài mong đợi của người đặt hàng.

12 năm làm nghề giúp chị Quỳnh nhìn những tác phẩm chần bông vượt ra ngoài giá trị của một món đồ thủ công. Từ cách lựa chọn màu sắc, sắp xếp từng mảnh vải đến những đường chần đan xen trên bề mặt, mỗi chi tiết đều góp phần định hình diện mạo và cảm xúc của tác phẩm. Chính sự chăm chút trong từng công đoạn đã tạo nên nét riêng trong sáng tạo của chị, biến những mảnh vải rời rạc thành một chỉnh thể mang dấu ấn của người nghệ nhân.

Càng đi sâu vào nghề, chị càng mong quilting được nhìn nhận đúng với giá trị nghệ thuật vốn có thay vì chỉ được xem là một hoạt động may vá thông thường. Mong muốn ấy không dừng lại ở những tác phẩm do chính tay mình làm ra mà còn được chị gửi gắm trong từng buổi hướng dẫn, khi những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm được chia sẻ với người muốn tìm hiểu bộ môn này.

Bản thân chị Quỳnh hiểu rằng một bộ môn nghệ thuật khó có thể đi xa nếu chỉ được gìn giữ bởi một vài cá nhân. Bởi vậy, chị chọn chia sẻ những gì mình đã học, đã làm và đúc kết sau nhiều năm, mong rằng niềm say mê từng nhen nhóm trong căn phòng nhỏ trên tầng bốn sẽ được tiếp nối theo những cách riêng.

Hành trình đưa quilting đến gần hơn với công chúng của chị Quỳnh vẫn đang tiếp tục qua từng tác phẩm và những người học trò được chị hướng dẫn. Khi được nhìn nhận như một hình thức sáng tạo nghệ thuật, kỹ thuật chần bông sẽ vượt khỏi công năng của sản phẩm, trở thành phương tiện để người làm nghề gửi gắm ý tưởng, cảm xúc và dấu ấn cá nhân. Những đường kim, mũi chỉ ấy sẽ góp phần trao truyền tình yêu với quilting, tiếp tục dệt nên những câu chuyện mới qua bàn tay của nhiều thế hệ.