Khi những mảnh vải vụn vẽ nên hình hài hy vọng

Nép mình trong con ngõ nhỏ của làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông, Hà Nội), Vụn Art vận hành như một không gian sáng tạo thay vì mô hình công xưởng truyền thống. Được thành lập từ năm 2017 bởi anh Lê Việt Cường - một người thợ mang khát khao tạo dựng sinh kế bền vững cho người yếu thế, nơi đây đã trở thành mái nhà chung của những người tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ hay khuyết tật vận động. Đây là mô hình doanh nghiệp xã hội vừa sản xuất, vừa mở cửa đón khách tham quan và trải nghiệm ghép tranh nghệ thuật từ vải vụn.

Tại đây, những mảnh lụa vụn được hồi sinh thành danh mục sản phẩm đa dạng: từ đồ lưu niệm, túi xách, áo phông, bộ trò chơi sáng tạo đến những bức tranh chân dung có tính mỹ thuật cao. Việc thương mại hóa sản phẩm không chỉ tạo kế sinh nhai bền vững cho người yếu thế mà còn giúp họ khẳng định giá trị qua sự khéo léo và tư duy thẩm mỹ thực thụ. Mức thu nhập ổn định giúp các thành viên tự chủ kinh tế, từ đó xóa bỏ mặc cảm "gánh nặng" để hòa nhập cộng đồng.

Đối với những nghệ nhân đặc biệt, Vụn Art chính là một cộng đồng để thuộc về, nơi họ tìm thấy sự thấu cảm và sẻ chia từ những người đồng cảnh ngộ. Nói về sứ mệnh của không gian này, anh Lê Việt Cường chia sẻ: "Chúng tôi không làm điều gì quá lớn lao, chỉ đơn thuần là nỗ lực tạo dựng việc làm ổn định, để mỗi người khuyết tật đều có cơ hội đóng góp và tìm thấy ý nghĩa trong lao động."

Chị Linh, một trong những nghệ sĩ đặc biệt tại xưởng, chia sẻ về công việc của mình: “Lúc đầu mình rất hồi hộp vì sợ làm hỏng mảng lụa đã kỳ công ghép. Nhưng khi thấy nếp lụa phẳng phiu, mình thấy nhẹ lòng vô cùng. Công việc này giúp mình tin rằng đôi tay mình vẫn có thể tạo ra những sản phẩm đẹp và thấy bản thân có ích như bao người lao động khác". Chính tinh thần lạc quan đã giúp các thợ thủ công chăm chút cho từng nếp vải, biến những khó khăn thành động lực để dệt nên những sản phẩm công phu, đẹp mắt. Từng nếp lụa chỉn chu chính là kết tinh của tài năng và sự nỗ lực vượt trên nghịch cảnh.

Hơn cả một công việc, Vụn Art tạo dựng một cộng đồng nơi những người đồng cảnh ngộ tìm thấy sự thấu cảm và thuộc về. Giữa không gian sáng tạo này, những rào cản về tâm lý dần được tháo gỡ khi mỗi cá nhân được lắng nghe, sẻ chia và sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau qua từng nếp lụa. Quan trọng hơn, sự trân trọng từ xã hội đối với mỗi sản phẩm chỉn chu đã giúp họ xóa bỏ mặc cảm 'gánh nặng'. Thay vào đó là niềm hạnh phúc khi được ghi nhận và được cống hiến.

Sức sống của Vụn Art nằm ở sự hồi sinh những chất liệu tưởng chừng đã bỏ đi. Từ những mảnh lụa vụn thừa của ngành may mặc, những người thợ tại đây đã tỉ mẩn ghép thành những sản phẩm có giá trị sử dụng cao. Những "vụn lụa" ấy giờ đây hiện diện trong hình hài mới: từ tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống đến các dòng túi vải và ví cầm tay mang đậm hơi thở làng nghề Vạn Phúc.

Ghé thăm không gian ấm cúng của Vụn Art, bạn Tùng Dương (Hà Nội) chia sẻ: "Mình thực sự bị chinh phục khi thấy các anh chị tỉ mẩn thổi hồn vào từng mẩu vải nhỏ. Nhìn nụ cười và sự tập trung của họ, mình hiểu rằng chỉ cần có niềm tin, bất cứ ai cũng có thể tạo nên những điều phi thường." Không dừng lại ở việc tham quan, mỗi sản phẩm du khách mang đi là một cách lan tỏa niềm tin vào năng lực của những người thợ đặc biệt.