Bảo tàng Dân tộc học: Nơi mỗi nếp nhà kể một câu chuyện
Yến Nhi, Xuân Bách, Đặng Hương, Phương Linh•01/04/2026 13:14
Từ không gian trưng bày trong tòa Trống Đồng đến khu ngoài trời với những công trình kiến trúc đặc trưng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mở ra một hành trình khám phá văn hóa đầy ý nghĩa. Không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật, mỗi không gian tại đây còn kể lại những câu chuyện về đời sống và bản sắc của các cộng đồng dân tộc Việt Nam.
Nhìn từ khoảng sân phía trước, tòa Trống đồng gây ấn tượng với hình khối tròn đặc trưng, mô phỏng trống đồng Đông Sơn - biểu tượng gắn liền với nền văn minh lúa nước. Những đường cong mềm mại kết hợp cùng sắc trắng chủ đạo tạo nên một tổng thể vô cùng hài hòa.Bước vào khu vực bên trong, không gian lắng lại với ánh sáng dịu vừa đủ để làm nổi bật các hiện vật trưng bày.Những tư liệu về đời sống, trang phục và công cụ sinh hoạt của nhiều dân tộc được sắp xếp theo từng khu vực, giúp khách tham quan dễ hình dung về nét văn hoá riêng của mỗi cộng đồng.Rời khu trưng bày trong nhà để đến với không gian ngoài trời, nhà rông của người Ba Na hiện lên đầy ấn tượng với mái nhà cao vút vươn lên trên hệ cột gỗ vững chãi. Từ chân cầu thang nhìn lên, phần mái gần như chiếm trọn khung hình tạo một ấn tượng mạnh cho người xem. Với người Ba Na, một ngôi làng không có nhà rông thì chưa thực sự được coi là một ngôi làng đúng nghĩa. Trong đời sống của họ, nhà rông được xem như “linh hồn” của buôn làng cho nên nó luôn được dựng ở vị trí cao nhất, nổi bật nhất.Cách nhà rông không xa, nhà dài Ê Đê gây chú ý bởi dáng thuôn dài đặc trưng, mái cong và cầu thang chạm khắc độc đáo. Người Ê Đê có nguồn gốc từ vùng biển, di cư lên Tây Nguyên từ cuối thế kỷ VIII. Dù đã qua hàng trăm năm lịch sử, ký ức về con thuyền vẫn còn đó trong dáng mái cong, bố cụ dục và hình thái ngôi nhà dài 42,5 mét này.Đây cũng là kiến trúc của chế độ mẫu hệ được cụ thể hóa, thể hiện qua đầu cầu thang chạm hình trăng lưỡi liềm và hai bầu vú - biểu trưng quyền năng của người phụ nữ. Mỗi khi con gái lập gia đình, nhà lại nối dài thêm cho nên xưa kia có những ngôi nhà dài đến hơn 200 mét.Nhà trình tường của người Hà Nhì là công trình duy nhất được xây hoàn toàn bằng đất nện - một kỹ thuật xây dựng đã tồn tại hàng trăm năm ở vùng núi Tây Bắc và cho đến nay vẫn chưa có vật liệu công nghiệp nào chứng minh được hiệu quả tương đương trong điều kiện khí hậu vùng cao.Kết cấu nhà trình tường bao gồm khối nhà vuông, tường đất dày 40-50 cm, gần như không có cửa sổ, chỉ có một cửa chính và bếp lửa nằm ở vị trí trung tâm. Để tạo ra bức tường đó, người thợ giã đất sét trong khuôn gỗ liên tục cho đến khi đất nén đặc hoàn toàn.Đáng chú ý hơn là tính đồng nhất trong kiến trúc, nhà ở trong văn hoá Hà Nhì không phải thước đo địa vị xã hội, đó là điểm khác biệt rõ nét so với quan niệm kiến trúc của nhiều dân tộc khác trong khu vực.
Ông Laurent, du khách người Pháp đã từng đến tham quan bảo tàng cách đây 15 năm cho rằng khu trưng bày đã được tu sửa và nâng cấp rõ rệt, có thêm một số chi tiết mới so với những gì ông còn nhớ.
“
Với tôi, Bảo tàng Dân tộc học là một nơi rất đáng để ghé thăm, bởi nơi đây giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đời sống cũng như văn hoá của các cộng đồng dân tộc ở Việt Nam.
Năm mươi tư dân tộc anh em, hàng nghìn năm lịch sử và mỗi cộng đồng đều có cách riêng để nói rằng mình đã từng ở đây, đã từng sống như thế này, đã từng là chính mình. Có những người nói điều đó bằng tiếng trống, bằng thổ cẩm, bằng lời ca; có những người nói bằng một bức tường đất dày, một mái nhà cao vút, hay một ngôi nhà cứ dài mãi theo năm tháng. Bảo tàng Dân tộc học chưa thể chứa hết tất cả những tinh hoa nghệ thuật, văn hoá nhưng đó không phải điểm cuối mà là nơi bắt đầu cho hành trình khám phá hồn cốt dân tộc./.
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
