AI4CRIS 2026: Thúc đẩy ứng dụng AI an toàn trong mật mã và an toàn thông tin

Hội thảo do Ban Cơ yếu Chính phủ chỉ đạo, Học viện Kỹ thuật mật mã chủ trì tổ chức, Câu lạc bộ các Khoa - Trường - Viện Công nghệ thông tin - Truyền thông Việt Nam (FISU Việt Nam) đồng tổ chức, với sự phối hợp của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Tạp chí An toàn thông tin. Đồng thời, hội thảo cũng nhận được sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia (Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia và Hội Tin học Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, cảnh báo các cuộc tấn công mạng ngày càng gia tăng về quy mô và mức độ tinh vi. Dẫn Báo cáo an ninh mạng năm 2025, ông cho biết gần 552.000 cuộc tấn công nhằm vào hệ thống thông tin trong nước, trong khi tỷ lệ tổn thất thực tế tăng từ 46,15% lên 52,3%. Theo đó, AI vừa là công cụ phòng thủ, vừa tiềm ẩn những nguy cơ mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi mật mã toàn cầu, AI được xem là công nghệ quan trọng trong nghiên cứu, thử nghiệm và vận hành các hệ mật mã mới. Việc Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Hoa Kỳ (NIST) công bố bộ tiêu chuẩn mật mã hậu lượng tử tháng 8/2024 càng thúc đẩy yêu cầu chuẩn bị hạ tầng bảo mật trước máy tính lượng tử. Trước xu hướng này, Việt Nam đang triển khai Đề án phát triển hệ thống mật mã kháng lượng tử giai đoạn 2026-2035.

PGS.TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cho rằng trong kỷ nguyên AI, an toàn thông tin không chỉ dừng ở bảo vệ hệ thống, dữ liệu mà còn liên quan đến tính toàn vẹn của không gian thông tin, niềm tin xã hội và khả năng phân biệt thật - giả. Trước nguy cơ AI tạo sinh làm gia tăng thông tin sai lệch, ông nhấn mạnh cần tiếp cận tổng thể, kết hợp công nghệ, thể chế, quản trị và truyền thông.

Chương trình tập trung vào nhiều hướng nghiên cứu, ứng dụng AI trong bảo vệ dữ liệu, hạ tầng trọng yếu, chuyển đổi số, phòng chống thông tin sai lệch, ứng phó sự cố an ninh mạng và mật mã hậu lượng tử. Các nội dung cho thấy AI đang được nghiên cứu sâu hơn để giải quyết những yêu cầu thực tiễn trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin.

Đáng chú ý, phiên thảo luận “Cơ hội và thách thức ứng dụng AI trong an toàn thông tin tại Việt Nam” đã quy tụ đại diện cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và doanh nghiệp cùng trao đổi về những yêu cầu đặt ra trong quá trình ứng dụng AI. Các ý kiến tập trung vào hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo vệ dữ liệu, phát triển nhân lực và đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ, hướng tới xây dựng hệ sinh thái AI an toàn, tin cậy và sát với thực tiễn.

Buổi chiều, hội thảo tiếp tục với 6 phiên chuyên đề, quy tụ hơn 40 báo cáo khoa học của các nhà nghiên cứu, giảng viên, chuyên gia và doanh nghiệp. Nội dung thảo luận trải rộng từ quản trị AI an toàn, phát hiện mối đe dọa, bảo mật dữ liệu đến mật mã hậu lượng tử và giáo dục đào tạo. Qua đó, hội thảo góp phần kết nối nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Với quy mô tổ chức và chất lượng chương trình khoa học, AI4CRIS 2026 khẳng định vai trò của một diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. Hội thảo kỳ vọng góp phần thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, hướng tới nâng cao năng lực tự chủ, bảo đảm an toàn không gian mạng và phục vụ chuyển đổi số quốc gia.